Tác giả: Lê Văn Thăng, Giám đốc ICD Việt Nam.
Nhiều người nghĩ rằng đóng một chiếc pallet gỗ chỉ đơn giản là ghép các thanh gỗ lại với nhau. Nhưng từ góc độ của nhà sản xuất, để tạo ra một chiếc pallet đạt chuẩn, chịu được tải trọng hàng tấn và có thể lưu thông trên toàn cầu, đó là cả một quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt. Mỗi công đoạn đều ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền, sự an toàn và chi phí lâu dài cho người sử dụng.
TÓM TẮT NHANH BÀI VIẾT
- Hành trình của một chiếc pallet: Bài viết sẽ đưa bạn tham quan “hậu trường” của một xưởng sản xuất pallet gỗ chuyên nghiệp, khám phá chi tiết từng công đoạn để biến những thân gỗ thô thành một sản phẩm logistics quan trọng.
- Quy trình 6 bước cốt lõi: Phân tích chi tiết 6 bước chính trong quy trình sản xuất: (1) Lựa chọn gỗ nguyên liệu, (2) Xẻ gỗ và sơ chế, (3) Sấy khô và xử lý ISPM 15, (4) Bào nhẵn và cắt kích thước, (5) Đóng thành phẩm, và (6) Kiểm tra chất lượng (QC).
- Yếu tố quyết định chất lượng: Nhấn mạnh các yếu tố kỹ thuật then chốt ảnh hưởng đến chất lượng cuối cùng của pallet như độ ẩm của gỗ, loại đinh sử dụng, và quy trình xử lý nhiệt cho hàng xuất khẩu.
- Góc nhìn chuyên gia: Chia sẻ những kinh nghiệm thực tế về tầm quan trọng của việc tuân thủ quy trình để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho chuỗi cung ứng.
Một chiếc pallet gỗ trông có vẻ đơn giản, nhưng để sản xuất ra nó là cả một quy trình gồm nhiều công đoạn phức tạp, đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt. Việc hiểu rõ quy trình này sẽ giúp bạn đánh giá được chất lượng của một chiếc pallet và lựa chọn được nhà cung cấp uy tín.
Dưới đây là 6 bước cốt lõi trong quy trình sản xuất pallet gỗ hiện đại tại các nhà xưởng chuyên nghiệp.
Mục lục
Bước 1: Nhập và lựa chọn gỗ nguyên liệu
Chất lượng của pallet bắt đầu từ chất lượng của gỗ. Gỗ nguyên liệu, thường là gỗ thông, gỗ keo dạng cây tròn, được nhập về và kiểm tra kỹ lưỡng. Các cây gỗ được lựa chọn phải có đường kính phù hợp, thân thẳng, ít mắt chết và không có dấu hiệu mục rỗng. Nguồn gốc gỗ hợp pháp cũng là một yếu tố quan trọng được các nhà sản xuất uy tín như chúng tôi đặt lên hàng đầu.

Bước 2: Xẻ gỗ và sơ chế
Sau khi được lựa chọn, các cây gỗ tròn được đưa qua máy cưa xẻ (thường là cưa CD) để tạo thành các khối gỗ vuông hoặc chữ nhật, gọi là phôi gỗ. Các phôi gỗ này sau đó tiếp tục được đưa vào máy cưa đa lưỡi để xẻ đồng loạt thành các thanh gỗ có độ dày và chiều rộng theo đúng kích thước yêu cầu của bản vẽ kỹ thuật. Các thanh gỗ này được gọi là nan pallet.

Bước 3: Sấy khô và xử lý kiểm dịch (ISPM 15)
Đây là công đoạn cực kỳ quan trọng, quyết định độ bền và khả năng xuất khẩu của pallet.
- Sấy khô: Các thanh nan được xếp vào lò sấy công nghiệp. Mục đích của việc sấy là đưa độ ẩm của gỗ xuống dưới mức 20%. Quá trình này giúp pallet không bị nấm mốc, cong vênh hay co ngót trong quá trình sử dụng, đồng thời làm tăng độ cứng và độ bền của gỗ.
- Xử lý nhiệt (Heat Treatment – HT): Đối với pallet gỗ xuất khẩu, chúng bắt buộc phải trải qua công đoạn xử lý nhiệt theo tiêu chuẩn ISPM 15. Pallet sẽ được đưa vào lò và gia nhiệt để nhiệt độ tại tâm gỗ đạt tối thiểu 56°C trong ít nhất 30 phút. Quá trình này đảm bảo tiêu diệt hoàn toàn các loại côn trùng, sâu bệnh có thể ẩn náu trong gỗ.

Bước 4: Bào nhẵn và cắt kích thước
Các thanh nan sau khi sấy được đưa qua hệ thống máy bào 4 mặt để làm nhẵn bề mặt, loại bỏ dằm gỗ và đảm bảo độ dày đồng đều. Tiếp theo, chúng được chuyển đến máy cắt ngang để cắt chính xác chiều dài của từng loại nan (nan mặt trên, nan liên kết, cục gù…).
Bước 5: Đóng thành phẩm
Đây là công đoạn định hình sản phẩm. Các thanh nan và cục gù được công nhân đặt vào một khuôn đóng pallet (jig) để đảm bảo các chi tiết được đặt đúng vị trí và khoảng cách. Sau đó, họ sử dụng súng bắn đinh hơi công nghiệp để liên kết các thành phần lại với nhau.
Từ kinh nghiệm của tôi, chất lượng của đinh và kỹ thuật đóng cũng quan trọng như chất lượng gỗ. Việc sử dụng đinh xoắn chuyên dụng cho pallet sẽ giúp tăng khả năng chịu lực và chống bung tuột cao hơn nhiều so với đinh thẳng thông thường. Đây là một chi tiết nhỏ nhưng tạo ra sự khác biệt lớn về độ bền.

Bước 6: Xử lý bề mặt và kiểm tra chất lượng (QC)
Pallet sau khi đóng xong sẽ được xử lý lần cuối như chà nhám các góc cạnh sắc nhọn. Đối với pallet xuất khẩu, đây là lúc chúng được đóng dấu IPPC theo quy định.
Cuối cùng, bộ phận kiểm tra chất lượng (QC) sẽ tiến hành kiểm tra ngẫu nhiên các sản phẩm trong lô hàng, đo đạc lại kích thước, kiểm tra kỹ thuật đóng đinh và các chi tiết khác để đảm bảo toàn bộ lô hàng đạt tiêu chuẩn trước khi xuất xưởng.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. “Xử lý nhiệt (HT)” và “sấy khô” có giống nhau không?
Không. Sấy khô là quá trình làm giảm độ ẩm của gỗ để tăng độ bền. Xử lý nhiệt (HT) là một quy trình kiểm dịch thực vật nhằm tiêu diệt sâu bệnh theo tiêu chuẩn quốc tế ISPM 15. Một pallet có thể được sấy khô mà không cần xử lý nhiệt, nhưng một pallet đã qua xử lý nhiệt thì chắc chắn cũng đã khô.
2. Tại sao phải dùng đinh xoắn để đóng pallet?
Đinh xoắn có các rãnh xoắn trên thân, giúp tăng độ bám vào thớ gỗ cao hơn nhiều lần so với đinh trơn. Điều này giúp các liên kết của pallet vững chắc hơn, chịu được sự rung lắc và va đập trong quá trình vận chuyển.
3. Thời gian để sản xuất một lô pallet gỗ là bao lâu?
Thời gian sản xuất phụ thuộc vào số lượng, độ phức tạp của thiết kế và yêu cầu về sấy/xử lý nhiệt. Thông thường, một đơn hàng tiêu chuẩn có thể mất từ 3 đến 10 ngày để hoàn thành.
Tài Liệu Tham Khảo
- Hiệp hội Pallet Gỗ và Thùng chứa Quốc gia (NWPCA), Uniform Standard for Wood Pallets.
- Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế (IPPC), Regulation of wood packaging material in international trade (ISPM 15).
- Ưu nhược điểm của máy rút màng co