Mục lục
- Thùng xốp giữ nhiệt làm từ gì và vì sao giữ được lạnh?
- Tỉ trọng và độ dày thành ảnh hưởng thế nào đến khả năng giữ lạnh?
- Thùng xốp giữ lạnh được bao lâu?
- Chọn cỡ thùng xốp theo số kg hàng thế nào?
- Nên dùng nước đá hay đá khô cho thùng xốp?
- Thùng xốp hay thùng nhựa có nắp cho thủy sản, nông sản?
- Làm gì để thùng xốp giữ đá lâu hơn?
- Câu hỏi thường gặp
- Liên hệ ICD Việt Nam
- Nguồn tham khảo
Nội dung được ICD xem xét và cập nhật - Tuần 47/2026
Thùng xốp giữ nhiệt là hộp xốp EPS có nắp, cách nhiệt nhờ lớp khí nằm yên trong các hạt xốp. Thời gian giữ đá không có con số chung: nó phụ thuộc tỉ trọng xốp, độ dày thành, lượng đá so với hàng, nhiệt độ ngoài trời và việc thùng đứng riêng hay xếp thành khối.

Bài viết dành cho người mua thùng xốp để chở cá, tôm, rau quả, hàng đông lạnh và cho cơ sở đang cân nhắc chuyển sang thùng nhựa. Nội dung đi theo các quyết định bạn phải đưa ra: vật liệu, tỉ trọng và độ dày, lượng đá, cỡ thùng, loại đá, rồi so với thùng nhựa có nắp.
Thùng xốp giữ nhiệt làm từ gì và vì sao giữ được lạnh?
Thùng xốp làm từ EPS (expanded polystyrene, xốp polystyren giãn nở): hạt nhựa polystyren được kích nở bằng hơi nước rồi ép trong khuôn thành thân và nắp. Phần lớn thể tích thùng là khí bị nhốt trong các ô kín, mà khí khô đứng yên dẫn nhiệt rất kém.
Theo tài liệu của FAO về dùng đá trên tàu cá nhỏ, không khí khô đứng yên dẫn nhiệt khoảng 0,02 kcal/m.h.°C, nước khoảng 0,5 và nước đá khoảng 2. Khi nước len vào các ô khí, khả năng cách nhiệt của vật liệu giảm đáng kể. Đó là lý do thùng xốp đã nứt, trầy sâu hay ngấm nước giữ lạnh kém hẳn thùng mới, dù nhìn bề ngoài vẫn nguyên.
Nhiệt vào thùng qua nắp, bốn thành, đáy và khe nắp. FAO ghi nhận dẫn nhiệt qua thành và sàn là đường chủ yếu, nên độ dày và chất lượng xốp quan trọng hơn mọi mẹo dán thêm lớp phủ bên trong.
Khi đựng trực tiếp thực phẩm, thùng xốp thuộc nhóm nhựa polystyren trong QCVN 12-1:2011/BYT. Quy chuẩn này giới hạn tổng chất bay hơi (styren, toluen, ethylbenzen, n-propylbenzen) trong vật liệu ở 5 mg/g; với polystyren trương nở dùng cho nước sôi, giới hạn là 2 mg/g, riêng styren và ethylbenzen 1 mg/g. Mua số lượng lớn để đựng thực phẩm trần thì nên hỏi phiếu kiểm nghiệm theo các chỉ tiêu này.
Tỉ trọng và độ dày thành ảnh hưởng thế nào đến khả năng giữ lạnh?
Tỉ trọng càng cao, thành càng dày thì nhiệt vào càng chậm. Với xốp EPS, FAO ghi tỉ trọng 10 kg/m³ dẫn nhiệt 0,057 W/m°C, 15 kg/m³ còn 0,037, 20 kg/m³ còn 0,034. Độ dày tác động theo tỉ lệ thuận: thành dày gấp đôi, sức cản nhiệt gần gấp đôi.
Thử tính hai thùng cùng cỡ bằng bảng FAO. Thành 2 cm xốp 12 kg/m³ có sức cản nhiệt khoảng 0,45 m²°C/W; thành 3 cm xốp 20 kg/m³ đạt khoảng 0,88 m²°C/W. Thùng thứ hai chỉ để lọt chừng một nửa lượng nhiệt, nên phần đá tan vì nhiệt xuyên qua thành cũng giảm gần một nửa.
Người bán hiếm khi ghi tỉ trọng, nhưng bạn kiểm được tại chỗ. Hai thùng rỗng cùng kích thước, cùng độ dày thành thì thùng nặng hơn dùng xốp đặc hơn. Mép cắt có hạt nhỏ, khít, không rỗ là xốp tốt. Đo cả độ dày nắp, vì nắp mỏng hay đậy không khít là điểm lọt nhiệt hay bị bỏ qua.
Thùng xốp giữ lạnh được bao lâu?
Không có con số chung cho mọi thùng xốp. Cùng một thùng, thời gian giữ đá đổi theo nhiệt độ xung quanh, lượng đá, hàng đã làm lạnh trước hay chưa, số lần mở nắp và thùng đứng lẻ hay xếp sát nhau. Số liệu lập kế hoạch của FAO cho thấy các yếu tố này lớn cỡ nào.
| Nhiệt độ xung quanh | Đá cần để hạ 50 kg cá xuống 0°C | Đá tan để giữ lạnh, thùng đặt riêng | Đá tan để giữ lạnh, khối 35 thùng |
|---|---|---|---|
| 30°C | 21 kg | 3 kg/giờ | 1 kg/giờ |
| 20°C | 14 kg | 2 kg/giờ | 0,7 kg/giờ |
| 10°C | 7 kg | 1 kg/giờ | 0,3 kg/giờ |
Phần lớn đá những giờ đầu bị tiêu vào việc kéo hàng xuống 0°C; FAO lưu ý cá đã được làm lạnh trước thì cần ít đá hơn tương ứng. Thùng xếp sát thành khối tan đá chậm hơn khoảng ba lần thùng đứng lẻ, vì các mặt thùng che nhiệt cho nhau. FAO không ghi vật liệu thùng, nên chỉ dùng số này để so sánh.
Cách tự đo thời gian giữ đá của thùng:
- Cân thùng rỗng, cho đá theo tỉ lệ bạn hay dùng rồi cân lại.
- Đậy nắp, đặt thùng đúng chỗ thường để: thùng xe, hiên chợ, góc kho.
- Cứ 6 giờ chắt nước tan, cân thùng, ghi nhiệt độ không khí.
- Dừng khi đá còn khoảng một phần tư: đó là mốc để xếp lịch giao hàng.
Chọn cỡ thùng xốp theo số kg hàng thế nào?
Hãy tính theo thể tích lòng thùng, không theo con số kg in trên thùng: lấy khối lượng hàng cộng đá rồi chia cho khối lượng riêng của hỗn hợp. Theo FAO, đá xay trộn cá tỉ lệ 1:1 nặng khoảng 0,82 kg mỗi lít, đá vảy khoảng 0,70 kg mỗi lít.
Lượng đá cũng có quy tắc. FAO khuyến nghị vùng nhiệt đới dùng 1 kg đá cho 1 kg cá trong thùng; vùng ôn đới hoặc khi chở bằng xe có cách nhiệt thì 1 kg đá cho 2 kg cá. Với khí hậu nóng và xe tải thường, tỉ lệ 1:1 là điểm xuất phát an toàn.
| Khối lượng hàng | Đá xay, tỉ lệ 1:1 | Đá vảy, tỉ lệ 1:1 | Đá xay, tỉ lệ 1 đá : 2 hàng |
|---|---|---|---|
| 5 kg | 12 lít | 14 lít | 9 lít |
| 10 kg | 24 lít | 29 lít | 17 lít |
| 20 kg | 49 lít | 57 lít | 35 lít |
| 30 kg | 73 lít | 86 lít | 52 lít |
| 50 kg | 122 lít | 143 lít | 87 lít |
Các số trong bảng là dung tích lòng thùng tối thiểu, tính từ khối lượng riêng của hỗn hợp đá và cá mà FAO công bố. Đổi kích thước ra lít bằng cách nhân dài, rộng, cao của lòng thùng tính bằng cm rồi chia cho 1.000. Ví dụ lòng thùng 50 x 35 x 30 cm chứa 52,5 lít, đủ cho khoảng 20 kg hàng với 20 kg đá xay. Nên dư một chút để nắp đậy khít mà không đè dập hàng.

Tên gọi thùng theo số kg không thống nhất giữa các xưởng xốp, nên hai thùng cùng ghi “50 kg” có thể khác nhau đáng kể về dung tích lòng. Khi đặt hàng, hãy hỏi kích thước trong lòng và độ dày thành thay vì tên gọi.
Nên dùng nước đá hay đá khô cho thùng xốp?
Dùng nước đá cho hàng tươi cần giữ quanh 0°C như cá, tôm, rau quả. Dùng đá khô cho hàng đông lạnh và kem. Đá khô là CO2 rắn ở khoảng -78,5°C, không tan thành nước mà thăng hoa thành khí, nên hàng khô ráo nhưng thùng bắt buộc phải thoát được khí.
Theo hướng dẫn an toàn của Đại học Cornell, mỗi pound (khoảng 0,45 kg) đá khô sinh ra chừng 250 lít khí CO2. Khí này có thể làm bung hộp đậy kín và tích tụ ở chỗ kín, thấp, gây đau đầu, chóng mặt, nặng thì nguy hiểm tính mạng. Vì vậy không quấn băng keo kín toàn bộ khe nắp thùng có đá khô, không để thùng trong khoang người ngồi trên xe, không cất vào tủ hay phòng lạnh kín.
Khi bốc đá khô, dùng găng cách nhiệt hoặc kẹp. Không để đá khô chạm trực tiếp hàng tươi vì chỗ tiếp xúc sẽ đông cứng.
Thùng xốp hay thùng nhựa có nắp cho thủy sản, nông sản?
Hàng cần giữ lạnh trên đường mà không có xe lạnh thì thùng xốp giữ đá tốt hơn thùng nhựa một lớp. Hàng nằm trong kho mát, kho lạnh, cần xếp chồng và dùng lại hằng ngày thì thùng nhựa có nắp bền, dễ vệ sinh hơn.
Thành thùng nhựa một lớp không có túi khí: FAO ghi HDPE đặc dẫn nhiệt khoảng 0,5 W/m°C, gấp khoảng 15 lần xốp EPS 20 kg/m³. Thùng nhựa có nắp mà ICD Việt Nam đang bán phần lớn làm từ PP nguyên sinh, dung tích từ 10 đến 220 lít, cũng thành đặc: nắp chắn bụi, côn trùng, nhưng không thay được lớp cách nhiệt khi chở đá ngoài trời.

Thùng xốp nhẹ, rẻ và cách nhiệt sẵn, đổi lại dễ sứt góc, khó cọ rửa giữa các lượt dùng. FAO cũng lưu ý xốp EPS bắt lửa, bị ánh nắng trực tiếp làm phân huỷ dần và bị xăng, dầu hoả, aceton làm tan. Thùng nhựa chịu va đập, xếp chồng chắc và dùng được lâu, đổi lại không giữ đá lâu như xốp.
Cách phối hợp hợp lý: sơ chế và trữ hàng trong kho mát bằng thùng nhựa có nắp hoặc thùng nhựa đặc, kê trên pallet nhựa cho ngành thủy sản, nông sản; khi xuất đi xa mà không có xe lạnh thì chuyển hàng sang thùng có lớp cách nhiệt hoặc thùng xốp có đá. Với lô cần thùng trữ dung tích lớn, dòng thùng nhựa có nắp 90 lít là cỡ trung gian dễ bốc xếp bằng tay.
Làm gì để thùng xốp giữ đá lâu hơn?
Thùng giữ đá lâu hơn nhờ hai việc: giảm lượng nhiệt lọt qua vỏ và giảm phần đá phải dùng để kéo nhiệt độ hàng xuống. Các thao tác dưới đây làm được ngay với thùng đang có, không cần mua thêm gì:
- Làm lạnh hàng trước khi cho vào thùng, vì hàng đã lạnh sẵn cần ít đá hơn hẳn.
- Xếp các thùng sát nhau thành khối thay vì đặt rải rác từng thùng.
- Đặt thùng trong bóng râm; nếu buộc phải để ngoài nắng, phủ bạt màu sáng bên ngoài vì bề mặt sáng phản xạ nhiệt bức xạ tốt hơn bề mặt tối.
- Kê thùng cách nền nóng như sàn xe, mặt đường bằng tấm kê hoặc pallet.
- Hạn chế mở nắp, lấy hàng nhanh rồi đậy lại ngay.
- Chắt nước tan định kỳ để hàng không ngâm nước và nước không thấm vào chỗ xốp bị trầy.
- Không đặt thùng cạnh xăng, dầu hay dung môi.
Câu hỏi thường gặp
Thùng xốp và thùng nhựa loại nào giữ lạnh tốt hơn?
Ở cùng độ dày, thùng xốp giữ lạnh tốt hơn thùng nhựa một lớp, vì xốp EPS 20 kg/m³ dẫn nhiệt thấp hơn nhựa HDPE đặc khoảng 15 lần theo FAO. Thùng nhựa chỉ giữ lạnh ngang hoặc hơn thùng xốp khi là loại hai lớp vỏ có lõi PU hoặc EPS, tức thùng cách nhiệt hay thùng đá.
Có nên dán giấy bạc vào trong thùng xốp không?
Tác dụng thấp. Theo FAO, nhiệt vào thùng chủ yếu bằng dẫn nhiệt qua thành và đáy; bề mặt sáng bóng chỉ phản xạ nhiệt bức xạ như nắng chiếu. Che nắng hoặc phủ bạt sáng màu bên ngoài có ích hơn; muốn giữ đá lâu thì chọn thành dày, đậy kín, xếp thùng sát nhau.
Thùng xốp đựng đá khô có cần đục lỗ không?
Không cần, miễn là nắp không bị quấn kín: thùng xốp không kín hơi nên khí CO2 vẫn thoát ra. Phải tránh quấn băng keo kín toàn bộ khe nắp, bọc màng kín cả thùng hoặc cho đá khô vào hộp nhựa có gioăng, vì khí thăng hoa làm áp suất tăng và có thể bung nắp.
Thùng xốp dùng lại được không?
Dùng lại được nếu thùng còn nguyên, không nứt, không thủng và đã được rửa, phơi khô. Thùng bị trầy sâu, sứt góc hay đã ngấm nước nên thôi dùng cho thực phẩm, vì bề mặt hạt xốp hư khó làm sạch và nước trong các ô khí làm thùng giữ lạnh kém.
ICD Việt Nam có bán thùng xốp không?
Không. ICD Việt Nam sản xuất và bán thùng nhựa có nắp, thùng nhựa đặc và pallet nhựa; xưởng miền Nam tự ép phun thùng nhựa. Nếu bạn cần thùng trữ hàng trong kho mát hoặc thùng dùng lại nhiều lần, hãy gửi dung tích và số lượng để ICD báo giá.
Liên hệ ICD Việt Nam
ICD Việt Nam không kinh doanh thùng xốp. Khi cần thùng nhựa có nắp hoặc thùng nhựa đặc để trữ và vận chuyển hàng trong kho, hãy gửi dung tích, số lượng và địa chỉ nhận hàng để được báo giá.
Công ty TNHH Sản xuất Công nghiệp ICD Việt Nam
Trụ sở chính miền Bắc: Tầng 03, toà nhà Thăng Long A1, Thôn Bầu, Xã Thiên Lộc (Kim Chung, Đông Anh cũ), TP Hà Nội - 0983 797 186 / 090 345 9186 / 090 5859 186
Xưởng miền Nam: 551/212 Lê Văn Khương, Phường Tân Thới Hiệp (Quận 12 cũ), TP Hồ Chí Minh - 098 6784 186
Email: sales@icdvietnam.com.vn
Zalo: Chat Zalo với ICD Việt Nam
Nguồn tham khảo
- Chương 5 (Bảng 5.3 độ dẫn nhiệt xốp polystyren theo tỉ trọng, Bảng 5.6 so sánh vật liệu cách nhiệt): FAO Fisheries Technical Paper 436, The use of ice on small fishing vessels; chương 6 cùng tài liệu (Bảng 6.1 độ dẫn nhiệt vật liệu làm thùng), đọc ngày 24/10/2026.
- Mục 7, Bảng 14 (lượng đá làm lạnh và giữ lạnh thùng 50 kg cá), Bảng 15-16 (khối lượng riêng của đá và hỗn hợp đá với cá), tỉ lệ đá cho vùng nhiệt đới: FAO, Planning and engineering data 4. Containers for fish handling, đọc ngày 24/10/2026.
- Lượng khí CO2 sinh ra, nguy cơ áp suất và tích tụ khí khi dùng đá khô: Cornell University EHS, Dry Ice Tip Sheet, đọc ngày 24/10/2026.
- Bảng 6, yêu cầu đối với bao bì, dụng cụ từ nhựa polystyren: QCVN 12-1:2011/BYT ban hành kèm Thông tư 34/2011/TT-BYT, bản do Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia đăng tải, đọc ngày 24/10/2026.
