Tác giả: Lê Văn Thăng, Giám đốc ICD Việt Nam.
Khi tôi mới bước vào ngành logistics hơn 15 năm trước, tôi đã nhanh chóng nhận ra rằng pallet không chỉ là những tấm kê hàng. Chúng là ‘nền móng’ của toàn bộ chuỗi cung ứng hiện đại, là đơn vị cơ bản giúp hàng hóa lưu thông trên toàn cầu. Một pallet sai có thể làm sụp đổ cả một hệ thống.
TÓM TẮT NHANH BÀI VIẾT
- Pallet là gì? Pallet (hay kệ kê hàng) là một cấu trúc phẳng dùng để cố định hàng hóa thành một khối đơn nhất, giúp cho việc bốc xếp, di chuyển và lưu trữ bằng xe nâng trở nên dễ dàng và hiệu quả.
- Pallet dùng để làm gì? Vai trò chính của pallet là tối ưu hóa logistics: giúp bảo vệ hàng hóa, tiết kiệm không gian kho, tăng tốc độ xếp dỡ và giảm chi phí nhân công.
- Các loại pallet phổ biến: Bài viết sẽ phân tích chi tiết về pallet gỗ (phổ biến nhất, cần chuẩn IPPC khi xuất khẩu), pallet nhựa (bền bỉ, vệ sinh, không cần kiểm dịch) và pallet giấy (siêu nhẹ, dùng cho hàng không).
- Pallet trong Logistics & XNK: Giải thích các thuật ngữ chuyên ngành như “đóng pallet”, “hàng pallet”, tiêu chuẩn IPPC/ISPM 15 là gì, và các dịch vụ cho thuê như pallet Loscam.
- Các thuật ngữ liên quan: Làm rõ pallet jack là gì và phân biệt “pallet” trong logistics với các khái niệm khác như “giường pallet” hay “palette” trong hội họa.
Trong thế giới vận chuyển và kho bãi, pallet là một vật dụng quen thuộc đến mức gần như vô hình, nhưng vai trò của nó lại vô cùng quan trọng. Hầu hết mọi sản phẩm bạn sử dụng hàng ngày đều đã từng được đặt trên một chiếc pallet ở một giai đoạn nào đó trong chuỗi cung ứng.
Vậy chính xác thì pallet là cái gì, nó dùng để làm gì và tại sao nó lại không thể thiếu trong logistics hiện đại? Bài viết này sẽ là một cẩm nang toàn diện, trả lời mọi câu hỏi của bạn.
Mục lục
1. Pallet là gì? Định nghĩa và mục đích sử dụng
Pallet là gì?
Pallet (hay tấm pallet theo cách gọi dân dã) là một cấu trúc phẳng, thường được làm từ gỗ, nhựa hoặc giấy, được thiết kế để hàng hóa có thể đặt lên trên và cố định lại thành một khối vững chắc. Cấu trúc của pallet có các khe hoặc chân đế để càng của xe nâng (forklift) hoặc pallet jack có thể đưa vào và nâng toàn bộ khối hàng lên một cách dễ dàng.
Pallet dùng để làm gì?
Mục đích chính của pallet là “đơn vị hóa” (unitization) hàng hóa. Thay vì phải bốc xếp từng thùng hàng nhỏ lẻ, người ta sẽ đóng pallet – tức là xếp nhiều thùng hàng lên một pallet và quấn màng PE lại. Lúc này, cả khối hàng lớn được xem là 1 pallet duy nhất, mang lại 4 lợi ích chính:
- Vận chuyển hiệu quả: Tăng tốc độ bốc xếp hàng hóa lên xe tải, container lên hàng chục lần.
- Lưu kho tối ưu: Hàng hóa trên pallet có thể được xếp chồng lên nhau hoặc đặt trên các hệ thống kệ cao, tiết kiệm diện tích kho bãi.
- Bảo vệ hàng hóa: Giữ hàng hóa cách mặt đất, tránh ẩm mốc, bụi bẩn và giảm thiểu va đập trong quá trình vận chuyển.
- Giảm chi phí nhân công: Giảm đáng kể số lượng nhân công cần thiết cho việc bốc xếp thủ công.
2. Các loại pallet phổ biến nhất
Tùy thuộc vào vật liệu, pallet được chia thành 3 loại chính:
Pallet gỗ là gì?
Đây là loại pallet phổ biến nhất trên thế giới (chiếm hơn 90%) do giá thành rẻ, dễ sản xuất và sửa chữa.
- Ưu điểm: Rẻ, chịu tải tốt, ma sát cao giúp hàng hóa ít bị trơn trượt.
- Nhược điểm: Dễ bị ẩm mốc, mối mọt; trọng lượng nặng; có thể có dằm gỗ gây nguy hiểm.
- Lưu ý quan trọng (IPPC Pallet là gì?): Khi sử dụng pallet gỗ trong xuất khẩu, chúng bắt buộc phải tuân thủ tiêu chuẩn xử lý dịch tễ ISPM 15 của Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế (IPPC). Pallet phải được hun trùng hoặc xử lý nhiệt và đóng dấu IPPC để được phép thông quan.
Pallet nhựa là gì?
Pallet nhựa là giải pháp hiện đại, ngày càng được ưa chuộng nhờ độ bền và tính vệ sinh.
- Ưu điểm: Tuổi thọ rất cao, chống nước, chống hóa chất, không bị mối mọt, dễ dàng vệ sinh, miễn trừ kiểm dịch ISPM 15.
- Nhược điểm: Giá thành ban đầu cao hơn pallet gỗ.
- Pallet nhựa tiếng Anh là gì? Là “Plastic Pallet”.
Pallet giấy là gì?
Đây là loại pallet làm từ giấy carton ép nhiều lớp, thường dùng cho các nhu cầu đặc biệt.
- Ưu điểm: Siêu nhẹ (giúp tiết kiệm chi phí vận chuyển hàng không), thân thiện môi trường, không cần hun trùng.
- Nhược điểm: Chịu tải kém hơn và không bền trong môi trường ẩm ướt.
3. Pallet trong Logistics và Xuất nhập khẩu
Trong ngành này, pallet không chỉ là một vật dụng mà còn là một đơn vị đo lường.
- Pallet là đơn vị gì? Khi bạn nhận báo giá vận chuyển, “giá cước cho 1 pallet” có nghĩa là giá cho việc vận chuyển một khối hàng hóa đã được đóng gói hoàn chỉnh trên một pallet.
- Pallet Loscam là gì? Loscam (cùng với CHEP) là tên của các công ty cung cấp dịch vụ cho thuê pallet theo mô hình “pooling”. Thay vì phải tự mua và quản lý pallet, doanh nghiệp có thể thuê pallet từ Loscam, sử dụng và trả lại tại một điểm khác trong mạng lưới của họ. Đây là một giải pháp logistics rất hiệu quả.
- Pallet Jack là gì? Pallet Jack là tên tiếng Anh của xe nâng tay, một thiết bị không thể thiếu trong mọi nhà kho để di chuyển pallet ở khoảng cách ngắn.
4. Pallet trong các lĩnh vực khác
Ngoài logistics, từ “pallet” còn được sử dụng trong các ngữ cảnh khác:
- Giường pallet là gì? Đây là một xu hướng nội thất DIY (tự làm), sử dụng các tấm pallet gỗ cũ để làm khung giường, bàn ghế, tạo phong cách mộc mạc, gần gũi.
- Pallet là gì trong vẽ? Đây là một trường hợp đồng âm khác nghĩa. Trong hội họa, “palette” (phát âm tương tự “pallet”) là cái khay để các họa sĩ pha màu vẽ.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Hàng pallet là gì?
Hàng pallet là hàng hóa đã được xếp và cố định trên pallet, sẵn sàng cho việc nâng hạ và vận chuyển như một đơn vị duy nhất.
2. Đóng pallet là gì?
Đóng pallet là quy trình xếp các thùng hàng, bao tải lên pallet một cách khoa học, sau đó thường dùng màng co (stretch film) hoặc dây đai để quấn chặt chúng lại thành một khối ổn định.
3. Tại sao pallet gỗ xuất khẩu phải có dấu IPPC?
Dấu IPPC xác nhận rằng pallet gỗ đã được xử lý nhiệt hoặc hun trùng bằng Methyl Bromide theo tiêu chuẩn ISPM 15. Việc này nhằm mục đích ngăn chặn sự lây lan của các loại sâu bệnh, côn trùng gây hại giữa các quốc gia qua đường vận chuyển gỗ.
Tài Liệu Tham Khảo
- Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO), ISO 6780: Flat pallets for intercontinental materials handling.
- Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế (IPPC), Regulation of wood packaging material in international trade (ISPM 15).
- Loscam, Pallet Pooling Services.
