Tiêu chuẩn pallet GMA - “Tiêu chuẩn vàng” tại Bắc Mỹ

Pallet GMA là pallet gỗ kiểu dầm (stringer) kích thước 48 x 40 inch, tức 1219 x 1016 mm, chuẩn dùng chung của ngành hàng tiêu dùng Bắc Mỹ. Pallet có 3 dầm khoét rãnh, 7 ván mặt trên, 5 ván mặt dưới, cao khoảng 4,75 inch, và kích thước này là một trong 6 cỡ pallet được ISO 6780 công nhận.

Hàng Việt Nam đi Mỹ, Canada gần như luôn được hỏi về pallet GMA, vì kho, kệ, xe nâng và dây chuyền tự động bên đó được thiết kế quanh cỡ 48 x 40 inch. Bài này đi lần lượt qua nguồn gốc của chuẩn, cấu tạo, tải trọng theo cách đỡ pallet, cách phân cấp pallet ở Bắc Mỹ, quy định kiểm dịch ISPM 15 và những điểm chúng tôi thường dặn khách kiểm tra trước khi đóng hàng.

Pallet GMA là gì và vì sao thành chuẩn chung ở Bắc Mỹ?

GMA là tên viết tắt của Grocery Manufacturers Association, Hiệp hội Nhà sản xuất Hàng tạp hóa Hoa Kỳ, nhóm doanh nghiệp đã thống nhất dùng chung pallet 48 x 40 inch trong ngành hàng tiêu dùng. Khi nhà sản xuất, nhà phân phối và chuỗi siêu thị cùng dùng một cỡ, pallet đi từ nhà máy tới kệ bán lẻ mà không phải đổi, và cả hệ thống kho xây quanh kích thước đó. Để hiểu rõ hơn bối cảnh, xem thêm tiêu chuẩn ISO cho pallet xuất khẩu.

Theo tổng quan về pallet trên Wikipedia, dẫn số liệu ngành năm 2004, pallet GMA chiếm khoảng 30% số pallet gỗ mới sản xuất tại Mỹ. Năm 2020, GMA đổi tên thành Consumer Brands Association (Hiệp hội Thương hiệu Tiêu dùng), nhưng tên “pallet GMA” vẫn được giữ trong giao dịch và trên đơn đặt hàng.

Cấu tạo pallet GMA gồm những bộ phận nào?

Một pallet GMA gồm 3 dầm dài 48 inch đặt dọc, 7 ván mặt trên và 5 ván mặt dưới dài 40 inch đóng ngang trên dầm. Bảng dưới lấy theo mẫu thiết kế pallet stringer 48 x 40 inch trong bộ mẫu của phần mềm Pallet Design System (PDS), công cụ phân tích pallet gỗ do Hiệp hội Pallet và Bao bì Gỗ Quốc gia Hoa Kỳ (NWPCA) phát triển. Các xưởng giữ chung bố cục này và thay đổi độ dày ván, loại gỗ, loại đinh theo yêu cầu tải.

Mỗi dầm có 2 rãnh khoét dài khoảng 9 inch (229 mm), sâu 1-1/4 inch (32 mm), bắt đầu cách đầu dầm 6 inch (152 mm). Ba ván giữa của mặt dưới được dồn vào khoảng giữa hai rãnh để không chắn đường càng nâng. Trong mẫu thiết kế nói trên, gỗ cứng hỗn hợp vùng miền đông nước Mỹ, pallet nặng 59 lb (khoảng 27 kg) khi vừa đóng bằng gỗ tươi và còn 37 lb (khoảng 17 kg) khi gỗ khô về độ ẩm 12%. Gỗ khác, ván dày hơn thì trọng lượng khác, nên con số này dùng để hình dung, không phải trọng lượng chuẩn.

Pallet GMA được gọi là pallet nâng 4 hướng một phần (partial 4-way). Càng của xe nâng vào được cả 4 phía, ở cạnh 48 inch thì càng luồn qua rãnh khoét. Xe nâng tay thì chỉ vào được từ hai cạnh 40 inch, vì ở cạnh 48 inch ván mặt dưới chắn chỗ bánh xe hạ xuống. Kho dùng nhiều xe nâng tay nên xếp hàng để cạnh 40 inch quay ra lối đi, và báo điều này cho bên nhận nếu hàng đi thẳng vào kho bán lẻ.

Pallet GMA chịu tải bao nhiêu?

Tải trọng pallet GMA phụ thuộc cách đỡ pallet, nên không có một con số chung. Cùng mẫu thiết kế PDS ở trên, pallet đặt trên sàn một tầng chịu được tải an toàn 4.713 lb (khoảng 2.138 kg), còn khi gác lên kệ chỉ chịu 1.710 lb (khoảng 776 kg) nếu kệ đỡ theo chiều dài, nhịp 44 inch, và 1.595 lb (khoảng 723 kg) nếu đỡ theo chiều rộng, nhịp 36 inch.

Khi xếp chồng 4 tầng trên sàn, mỗi pallet trong mẫu này được tính tải an toàn 1.813 lb (khoảng 822 kg). Chênh lệch giữa sàn và kệ gấp gần ba lần là chỗ nhiều đơn hàng bị tính sai: khách đọc con số 2.500 đến 4.600 lb hay được quảng cáo, rồi đặt hàng nặng lên kệ trong khi con số đó thường là tải đặt trên sàn.

Pallet ở Bắc Mỹ được phân cấp như thế nào?

Pallet đã qua sử dụng ở Bắc Mỹ chia hai cấp chính: Grade 1 (còn gọi Grade A, #1) gần như nguyên bản, ít hoặc không sửa, và Grade 2 (Grade B, #2) đã sửa chữa, có thể có dầm gia cố hoặc ván không đồng bộ. Khi người Mỹ nói “GMA grade pallet”, họ thường muốn nói pallet 48 x 40 inch loại Grade A.

Ngoài hai cấp này còn có pallet mới sản xuất theo bố cục GMA, dùng cho hàng xuất khẩu hoặc kho cần pallet đồng bộ, và pallet hỏng (gọi là core) bán cho cơ sở tái chế để lấy gỗ sửa pallet khác. Hàng từ Việt Nam đi Mỹ thường dùng pallet mới, vì pallet đi theo lô hàng và người xuất khẩu chịu trách nhiệm kích thước, tải trọng và kiểm dịch của nó.

Ngoài 48 x 40 inch, Bắc Mỹ còn dùng những cỡ pallet nào?

Bắc Mỹ dùng thêm khoảng chục cỡ pallet theo ngành, nhưng 48 x 40 inch vẫn là cỡ mặc định của hàng tiêu dùng. Công cụ dưới đây mô tả 5 cỡ hay gặp sau GMA; bấm vào từng kích thước để xem ngành dùng.

Theo tổng hợp trên Wikipedia, sau 5 cỡ trên còn các cỡ ít gặp hơn, gắn với từng nhóm hàng:

• 48 x 42 inch (1219 x 1067 mm): hóa chất, đồ uống.
• 48 x 45 inch (1219 x 1143 mm): ô tô, phụ tùng.
• 44 x 44 inch (1118 x 1118 mm): thùng phuy, hóa chất.
• 48 x 36 inch (1219 x 914 mm): đồ uống, tấm lợp, giấy đóng gói.
• 48 x 20 inch (1219 x 508 mm): hàng bán lẻ.

Một lỗi chúng tôi gặp trên vài tài liệu tiếng Việt là gọi pallet 42 x 42 inch (1067 x 1067 mm) là chuẩn GMA. Cỡ vuông đó dùng nhiều cho viễn thông và sơn; pallet GMA luôn là 48 x 40 inch.

Pallet xuất đi Mỹ có phải xử lý ISPM 15 không?

Pallet gỗ thô xuất đi Mỹ, Canada bắt buộc xử lý và đóng dấu theo ISPM 15, còn pallet nhựa, kim loại và pallet làm từ gỗ ép công nghiệp (ván ép, ván dăm, ván sợi) được miễn. ISPM 15 là tiêu chuẩn kiểm dịch bao bì gỗ do Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế (IPPC) ban hành để ngăn sâu bệnh đi theo gỗ. Phần này liên quan đến mua pallet nhựa xuất khẩu, có bài phân tích riêng.

Với cách xử lý nhiệt, lõi gỗ phải đạt tối thiểu 56 độ C liên tục trong ít nhất 30 phút. Sau đó pallet được đóng dấu IPPC gồm mã nước, mã cơ sở xử lý và ký hiệu HT, trên ít nhất hai mặt đối diện. Thiếu dấu, dấu mờ hay sai mã đều có thể khiến lô hàng bị giữ ở cảng đến để xử lý lại hoặc trả về. Muốn so sánh kích thước và tải trọng, xem các mẫu pallet xuất khẩu ICD.

Chọn pallet cho hàng xuất đi Mỹ cần kiểm tra gì?

Trước khi đóng hàng, cần kiểm ba việc: pallet có đúng 48 x 40 inch mà kho bên nhận yêu cầu không, container chứa được bao nhiêu pallet, và pallet có đáp ứng kiểm dịch không. Ba việc này quyết định hàng có vào thẳng kệ được hay phải dỡ ra đóng lại pallet ở Mỹ, một khoản chi phí phát sinh mà người xuất khẩu thường phải chịu.

Về container, kích thước lòng container 40 ft phổ biến khoảng 12,03 x 2,35 m. Theo tính toán của chúng tôi, xếp hai hàng pallet GMA với cạnh 48 inch dọc theo container được 18 pallet một tầng, khoảng hơn 1 m còn lại ở cuối có thể xoay ngang thêm 1 pallet nếu lòng container đủ dài. Vì vậy nên tính lại theo kích thước container hãng tàu cấp, thay vì dựa vào con số làm tròn lấy từ tài liệu chung.

Kích thước GMA cũng có mặt trong bộ 6 cỡ pallet phẳng của ISO 6780:2003. Bảng dưới giúp đối chiếu khi một đơn hàng vừa đi Mỹ vừa đi châu Âu hay châu Á:

Hàng đi Mỹ có thể dùng pallet gỗ xử lý ISPM 15 hoặc pallet nhựa để bỏ qua khâu xử lý và đóng dấu. Pallet 1200 x 1000 mm phổ biến ở Việt Nam ngắn hơn chuẩn GMA 19 mm theo chiều dài và 16 mm theo chiều rộng; khác biệt nhỏ nhưng kho tự động và một số chuỗi bán lẻ vẫn yêu cầu đúng 48 x 40 inch, nên cần hỏi nhà nhập khẩu trước khi chọn.

Khi gửi yêu cầu báo giá pallet cho lô hàng đi Bắc Mỹ, chuẩn bị sẵn các thông tin sau giúp nhà cung cấp tư vấn đúng mã ngay từ đầu:

• Kích thước bên nhận yêu cầu (48 x 40 inch hay chấp nhận 1200 x 1000 mm).
• Khối lượng hàng trên mỗi pallet và cách lưu kho bên nhận: đặt sàn, xếp chồng hay gác kệ.
• Loại xe nâng bên nhận dùng, nhất là có dùng xe nâng tay hay không.
• Vật liệu mong muốn: gỗ xử lý ISPM 15 hay nhựa.
• Số lượng pallet và loại container dự kiến.