Thùng nhựa cấp đông, kho lạnh: chọn HDPE hay PP và quy cách 610 x 420

Kho cấp đông thủy sản chạy từ -18°C đến khoảng -30°C hoặc lạnh hơn, nên thùng và sóng nhựa dùng ở đó phải làm từ nhựa còn dẻo ở nhiệt độ âm sâu, thường là HDPE nguyên sinh; PP thông thường bắt đầu giòn từ dưới 0°C. Dùng sóng hở thấp (cao khoảng 100 mm) cho công đoạn cấp đông và thùng đặc có nắp cho bảo quản hàng đã đông.

Tôi là Lê Văn Thăng, làm ở ICD Việt Nam từ năm 2011. Câu hỏi khách ngành thủy sản hay hỏi nhất không phải giá, mà là thùng có chịu được hầm đông không. Bài này tách bạch ba thứ: ngưỡng giòn của từng loại nhựa theo nguồn công bố, nhiệt độ thật của hầm và kho đông, và quy cách thùng 610 x 420 mm trong danh mục ICD Việt Nam, kể cả điều bạn cần hỏi lại khi đặt hàng cho kho âm sâu.

Vì sao nhựa thường giòn vỡ trong kho đông

Khi nhiệt độ giảm, nhựa mất tính dẻo và trở nên giòn. Mỗi loại nhựa có một ngưỡng hóa giòn khác nhau; dưới ngưỡng đó, chỉ một va chạm nhẹ khi xếp dỡ cũng làm thùng nứt hoặc vỡ góc. Đây là lý do một chiếc thùng dùng tốt nhiều năm ở kho mát lại hỏng nhanh khi chuyển vào kho cấp đông.

Theo tài liệu về polypropylene, PP trở nên giòn khi xuống dưới 0°C. Nhà sản xuất cải thiện độ bền va đập ở nhiệt độ thấp bằng cách đồng trùng hợp PP với ethylene (PP copolymer) hoặc pha thêm cao su EPDM; mức nhiệt cụ thể còn dùng được tùy từng mác nhựa. HDPE thì khác hẳn: phiếu kỹ thuật của các mác HDPE dùng cho can, thùng chứa công bố điểm giòn theo ASTM D746 thấp hơn -75°C, tức là vẫn dẻo trong mọi kho đông thông thường.

Kho cấp đông thủy sản lạnh đến mức nào?

Kho bảo quản hàng đông tối thiểu ở -18°C, còn hầm cấp đông thường lạnh hơn nhiều. Theo tiêu chuẩn Codex CXS 36 về cá cấp đông nhanh của FAO và WHO, cấp đông nhanh chỉ được coi là hoàn tất khi tâm sản phẩm đạt -18°C hoặc thấp hơn sau khi ổn định nhiệt, và nhãn phải ghi bảo quản ở -18°C hoặc thấp hơn. Tài liệu hướng dẫn cấp đông cá của Viện Torry do FAO xuất bản khuyến nghị đưa tâm cá xuống ít nhất -20°C để nhiệt độ trung bình khi vào kho đạt -30°C, và bảo quản ở -30°C.

Với cá ngừ ăn sống, FAO ghi nhận tàu cá Nhật Bản chạy hầm đông -50°C đến -60°C. Như vậy thùng phải chịu được nhiệt độ của hầm cấp đông chứ không chỉ của kho bảo quản, và với mọi mức trên, PP thông thường đều đã nằm dưới ngưỡng giòn.

Chọn chất liệu thùng cho kho đông: HDPE hay PP?

Với kho cấp đông thủy sản từ -18°C trở xuống, chọn thùng HDPE nguyên sinh hoặc thùng có công bố dải nhiệt độ làm việc phủ được nhiệt độ hầm đông của bạn. PP copolymer có thể dùng cho kho mát và kho đông nhẹ nếu nhà sản xuất công bố rõ mức nhiệt cho mác nhựa đó. Không dùng nhựa tái sinh cho kho âm sâu: thành phần nhựa trộn lẫn không kiểm soát được nên không ai cam kết được ngưỡng giòn.

Thùng và sóng nhựa ICD cỡ 610 x 420 mm cho kho đông thủy sản

ICD Việt Nam có sóng hở và thùng đặc (sóng bít) cỡ 610 x 420 mm ở sáu chiều cao từ 100 đến 390 mm, để một nhà máy dùng chung một mặt đáy cho mọi công đoạn, xếp chồng lẫn nhau và lên pallet đồng nhất. Sóng thấp dùng cho cấp đông, sóng cao cho tiếp nhận và vận chuyển:

Mã sản phẩm lấy theo các trang sản phẩm thùng nhựa ICD Việt Nam, đối chiếu ngày 16/10/2026. Các trang này ghi chất liệu là PP nguyên sinh kết hợp HDPE và chưa công bố dải nhiệt độ làm việc. Vì vậy khi đặt hàng cho kho cấp đông, hãy yêu cầu ICD Việt Nam xác nhận loại nhựa của lô sản xuất trước khi chốt đơn.

Sóng hở hợp công đoạn cấp đông vì thành và đáy lưới cho nước đá thoát ra, khí lạnh đi qua nhanh. Thùng đặc có nắp hợp bảo quản hàng đã đông, vì hạn chế thăng hoa và mất nước bề mặt. Chiếc sóng hở 610 x 420 x 250 mm nặng khoảng 1,6 kg theo trang sản phẩm, đủ nhẹ để công nhân bê cả ngày trong khu sơ chế.

Khay nhựa, khay nhôm hay khay inox cho cấp đông

Khay nhôm và inox truyền lạnh nhanh hơn khay nhựa rất nhiều, nên được dùng khi cần rút ngắn thời gian cấp đông; khay nhựa HDPE nhẹ, rẻ, không gỉ, chịu va đập và được bù bằng thiết kế sóng hở cho khí lạnh lưu thông. Theo bảng hệ số dẫn nhiệt vật liệu của Wikipedia, nhôm dẫn nhiệt khoảng 200 W/m.K, thép không gỉ khoảng 15 W/m.K, còn HDPE chỉ khoảng 0,5 W/m.K, tức nhôm dẫn nhiệt gấp hàng trăm lần HDPE.

Trong thực tế nhiều nhà máy kết hợp: khay kim loại cho tủ đông tiếp xúc, còn sóng nhựa HDPE cho hầm đông gió, kho bảo quản và khâu vận chuyển, nơi trọng lượng nhẹ và khả năng chịu va đập quan trọng hơn tốc độ truyền nhiệt.

Chống sốc nhiệt khi ra vào kho

Thùng nhựa bền lâu trong kho lạnh khi hạn chế đưa ra vào liên tục, có khu đệm nhiệt độ trung gian và không va đập lúc thùng vừa ra khỏi kho đông.

Vì sao sốc nhiệt làm hỏng thùng

Thùng chuyển đột ngột từ kho đông -25°C ra ngoài trời 30°C chịu chênh lệch hơn 50°C, giãn nở không đều và đọng sương. Lặp lại nhiều lần làm nhựa mỏi và giảm tuổi thọ, nhất là với nhựa không phải HDPE nguyên sinh. Lúc vừa ra khỏi kho, thùng vẫn còn lạnh sâu và giòn hơn bình thường, nên đây là lúc dễ vỡ nhất nếu bị quăng hoặc rơi.

Cách giảm sốc nhiệt

Hạn chế ra vào kho liên tục với cùng một thùng, dùng khu trung chuyển nhiệt độ trung gian nếu có, và tránh va đập mạnh ngay khi thùng vừa ra khỏi kho đông. Ba thói quen dưới đây giúp thùng bền hơn rõ rệt:

Chọn thùng theo công đoạn chế biến thủy sản

Mỗi công đoạn cần một kiểu thùng. Ở khâu tiếp nhận và sơ chế, dùng sóng hở HDPE kèm đá để thoát nước và giữ lạnh. Ở khâu cấp đông IQF hoặc cấp đông block, dùng khay sóng hở HDPE thấp để khí lạnh đi đều. Khi bảo quản trong kho đông, chuyển sang thùng đặc HDPE có nắp để chống mất nước và xếp chồng gọn. Khi vận chuyển hàng đông ra ngoài, cần thùng đặc cách nhiệt để giữ nhiệt trên đường đi.

Với thùng tiếp xúc trực tiếp với thủy sản, ngoài yêu cầu chịu lạnh còn cần đáp ứng QCVN 12-1:2011/BYT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn vệ sinh đối với bao bì, dụng cụ bằng nhựa tổng hợp tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Khi mua, nên yêu cầu nhà cung cấp gửi kết quả kiểm nghiệm theo quy chuẩn này cho đúng loại nhựa của lô thùng.

Câu hỏi thường gặp về thùng nhựa kho lạnh

Thùng nhựa chịu được nhiệt độ âm bao nhiêu?

Tùy loại nhựa. HDPE có điểm giòn theo ASTM D746 thấp hơn -75°C trên phiếu kỹ thuật của nhiều mác, nên dùng được cho kho cấp đông. PP thông thường giòn từ dưới 0°C; PP copolymer chịu lạnh tốt hơn nhưng mức nhiệt tùy mác. Hãy hỏi dải nhiệt độ làm việc công bố cho đúng mã thùng.

Kho cấp đông thủy sản nên dùng thùng nhựa loại nào?

Dùng thùng HDPE nguyên sinh. Sóng hở cho cấp đông vì thoát nước đá và thông khí lạnh nhanh; thùng đặc có nắp cho bảo quản hàng đã đông để chống mất nước. Tránh PP thông thường và nhựa tái sinh.

Vì sao thùng nhựa thường nứt trong kho đông?

Vì nhựa mất tính dẻo và hóa giòn dưới ngưỡng nhiệt riêng của nó. PP thông thường giòn từ dưới 0°C, nên chỉ cần va chạm nhẹ khi xếp dỡ trong kho đông là nứt, vỡ góc. Thùng vừa ra khỏi kho đông còn lạnh sâu cũng rất dễ vỡ nếu bị rơi.

Sóng hở hay thùng đặc tốt hơn cho cấp đông?

Sóng hở tốt cho công đoạn cấp đông vì thoát nước đá và thông khí lạnh giúp đông nhanh, đều. Thùng đặc có nắp tốt cho bảo quản hàng đã đông vì chống thăng hoa, mất nước. Mỗi loại cho một công đoạn.

Làm sao tránh thùng hỏng do sốc nhiệt?

Hạn chế ra vào kho liên tục cùng một thùng, dùng khu trung chuyển nhiệt độ trung gian nếu có, cho thùng khô trước khi vào kho và tránh va đập mạnh ngay khi thùng vừa ra khỏi kho đông.

Khay nhựa cấp đông sầu riêng nên chọn loại nào?

Nên chọn sóng hở thấp, cao khoảng 100 mm, bằng nhựa chịu lạnh như HDPE nguyên sinh, để khí lạnh đi qua thành và đáy lưới, múi hoặc trái sầu riêng đông đều. Khay tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm cần có hồ sơ đáp ứng QCVN 12-1:2011/BYT. Cỡ 610 x 420 x 100 mm xếp chồng ổn định trên pallet.

Khay nhôm hay khay nhựa cấp đông nhanh hơn?

Khay nhôm cấp đông nhanh hơn vì nhôm dẫn nhiệt khoảng 200 W/m.K, gấp hàng trăm lần HDPE (khoảng 0,5 W/m.K). Khay nhựa bù lại bằng thiết kế sóng hở cho khí lạnh lưu thông, nhẹ, không gỉ, rẻ hơn và chịu va đập tốt, nên phổ biến trong hầm đông gió và kho bảo quản.

Thùng nhựa đựng thủy sản cần tiêu chuẩn gì?

Thùng tiếp xúc trực tiếp với thủy sản cần đáp ứng QCVN 12-1:2011/BYT về an toàn vệ sinh bao bì, dụng cụ bằng nhựa tổng hợp tiếp xúc với thực phẩm. Với kho đông, thùng còn phải làm từ nhựa chịu lạnh và có bề mặt trơn, góc bo tròn để dễ vệ sinh.

Liên hệ và báo giá thùng nhựa kho lạnh ICD

Nguồn tham khảo

• Wikipedia, Polypropylene: PP giòn dưới 0°C, PP copolymer và EPDM tăng độ bền va đập ở nhiệt độ thấp.
• Chevron Phillips Chemical, phiếu kỹ thuật HDPE Marlex HXM 50100: điểm giòn ASTM D746 thấp hơn -75°C.
• ASTM International, ASTM D746: phương pháp xác định nhiệt độ giòn của chất dẻo khi va đập.
• FAO/WHO Codex Alimentarius, CXS 36-1981: tiêu chuẩn cá cấp đông nhanh.
• FAO, Torry Advisory Note 27: Quick freezing of fish: nhiệt độ tâm cá và kho bảo quản -30°C.
• FAO, Freezing and refrigerated storage in fisheries (Fisheries Technical Paper 340): hầm đông cá ngừ -50°C đến -60°C.
• Wikipedia, List of thermal conductivities: hệ số dẫn nhiệt nhôm, thép không gỉ, HDPE.
• Bộ Y tế, QCVN 12-1:2011/BYT về an toàn vệ sinh bao bì, dụng cụ nhựa tổng hợp tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
• Trang sản phẩm thùng nhựa 610 x 420 mm của ICD Việt Nam: mã, kích thước, chất liệu, đối chiếu ngày 16/10/2026.

Bài viết liên quan