Xe Nâng Điện Không Nâng Hạ Được: 7 Nguyên Nhân & Cách Khắc Phục Nhanh

Tóm tắt nội dung chính:

Sự cố xe nâng điện mất chức năng nâng hạ thường bắt nguồn từ 3 nhóm vấn đề chính: hệ thống thủy lực (thiếu dầu, tắc lọc, hỏng bơm), nguồn điện (bình ắc quy yếu, hỏng motor bơm) hoặc hệ thống điều khiển (hỏng cảm biến, đứt cầu chì). Để xử lý, người vận hành cần kiểm tra theo thứ tự từ mức dầu, điện áp bình đến các công tắc hành trình trước khi can thiệp vào bo mạch.

1. Hiện tượng: Xe nâng vẫn chạy nhưng không nâng hạ được

Đây là tình huống khá phổ biến: bạn vẫn có thể lái xe di chuyển tới lui, đèn tín hiệu và còi vẫn hoạt động bình thường, chứng tỏ nguồn điện tổng vẫn có. Tuy nhiên, khi tác động vào cần gạt hoặc nút bấm nâng hạ, càng nâng vẫn đứng yên.

Có hai trạng thái thường gặp trong hiện tượng này: một là motor bơm thủy lực vẫn quay (nghe tiếng xè xè) nhưng càng không lên, hai là hệ thống hoàn toàn im lặng, motor không khởi động. Việc xác định đúng trạng thái ban đầu này sẽ giúp rút ngắn 50% thời gian tìm kiếm lỗi.

2. Nguyên nhân 1: Dầu thủy lực gặp vấn đề

Dầu thủy lực được ví như máu trong cơ thể xe nâng. Đây là nguyên nhân chiếm đến 60% các ca máy không nâng được.

• Mức dầu thấp: Khi lượng dầu trong thùng chứa xuống dưới vạch quy định, bơm thủy lực sẽ hút phải không khí thay vì chất lỏng. Hiện tượng này gọi là bị Air (lọt khí). Khí có tính nén cao nên không thể tạo ra áp suất đủ lớn để đẩy piston ben lên.
• Dầu bẩn hoặc tắc lọc dầu: Sau thời gian dài sử dụng, dầu bị biến chất, sinh ra cặn bẩn hoặc các mạt kim loại. Những tạp chất này làm tắc nghẽn lọc dầu hồi hoặc các van chia, ngăn cản dòng chảy của dầu.
• Rò rỉ áp suất: Nếu bạn thấy dầu lem nhem ở đầu ty ben hoặc các khớp nối đường ống tuy ô, áp suất thủy lực đang bị thất thoát ra ngoài, dẫn đến lực nâng bị yếu hoặc mất hẳn.

3. Nguyên nhân 2: Bơm thủy lực hoặc Motor bơm bị hỏng

Hệ thống nâng hạ phụ thuộc hoàn toàn vào cụm motor bơm.

• Motor bơm bị cháy hoặc hỏng chổi than: Nếu bạn gạt cần nâng mà không nghe thấy bất kỳ âm thanh nào từ phía khoang máy, rất có thể motor đã bị hỏng. Motor nâng hạ thường có công suất lớn, nếu hoạt động quá tải liên tục hoặc bị ẩm ướt, cuộn dây bên trong rất dễ bị chập cháy.
• Bơm thủy lực bị mòn: Nếu motor vẫn quay nhưng tiếng kêu nghe rất gắt, càng nâng lên rất chậm, giật cục hoặc chỉ nâng được khi không có tải, đó là dấu hiệu của bơm bánh răng hoặc bơm piston đã bị mòn, không còn đảm bảo lưu lượng và áp suất.

4. Nguyên nhân 3: Bình ắc quy yếu (Không đủ dòng xả)

Một hiểu lầm tai hại là thấy xe vẫn chạy được nghĩa là bình vẫn khỏe. Thực tế, motor di chuyển yêu cầu dòng điện thấp hơn nhiều so với motor nâng hạ. Khi nâng hàng nặng, hệ thống cần một dòng xả cực lớn trong thời gian ngắn.

Nếu bình điện đã chai hoặc dung lượng thấp, khi bạn ấn nâng, điện áp sẽ tụt dốc không phanh. Lúc này, bạn có thể nghe thấy tiếng tạch tạch liên tục từ bộ tiếp điểm (Contactor) nhưng motor không thể quay nổi vì thiếu hụt cường độ dòng điện.

5. Nguyên nhân 4: Hỏng hệ thống điều khiển điện

Xe nâng điện hiện đại được bảo vệ bởi rất nhiều cảm biến và cơ chế an toàn.

• Công tắc vi chỉnh (Microswitch): Nằm ngay dưới chân cần gạt tay. Khi bạn gạt cần, công tắc này sẽ đóng mạch để gửi tín hiệu về bo mạch điều khiển. Nếu đầu công tắc bị gãy hoặc tiếp điểm bị mòn, bo mạch sẽ không biết rằng bạn đang muốn nâng hàng.
• Cảm biến an toàn (Interlock): Nhiều dòng xe nâng đứng lái hoặc ngồi lái đời mới có cảm biến ghế ngồi, cảm biến bàn đạp chân phanh hoặc cảm biến ở tay cầm. Nếu người vận hành ngồi sai tư thế hoặc không kích hoạt đúng trình tự an toàn, hệ thống sẽ khóa chức năng nâng hạ để bảo vệ.
• Cầu chì bảo vệ: Hãy kiểm tra các cầu chì tổng và cầu chì điều khiển. Một sự cố chập mạch nhẹ cũng có thể làm đứt cầu chì, khiến toàn bộ mạch nâng bị hở.

6. Hướng dẫn kiểm tra và Khắc phục từng bước

Khi gặp sự cố, bạn hãy bình tĩnh thực hiện theo các bước sau để tự cứu hộ trước khi gọi thợ.

Bước 1: Kiểm tra nguồn điện và mã lỗi

Quan sát màn hình hiển thị xem có hiện mã lỗi (Error Code) hay không. Tra cứu mã này trong sách hướng dẫn của hãng để biết chính xác bộ phận đang gặp vấn đề. Đo điện áp của bình ắc quy khi đang thực hiện thao tác nâng. Với hệ xe 24V, nếu điện áp tụt xuống dưới 20V khi nâng, bạn cần sạc bình hoặc thay bình mới.

Dùng que thăm để kiểm tra mức dầu. Nếu dầu thiếu, hãy châm thêm dầu thủy lực chuyên dụng (thường là chỉ số 32 hoặc 46 tùy thời tiết). Nếu thấy dầu có màu trắng đục (lẫn nước) hoặc đen đặc (quá bẩn), hãy tiến hành thay dầu mới hoàn toàn và vệ sinh lọc dầu.

Bước 2: Kiểm tra dầu thủy lực

Bước 3: Kiểm tra Motor và bộ tiếp điểm

Lắng nghe tiếng đóng ngắt của Contactor. Nếu có tiếng tạch mà motor không chạy, hãy dùng đồng hồ vạn năng đo xem điện đã cấp đến cực của motor chưa. Nếu đã có điện mà motor vẫn im lặng, lỗi nằm ở chổi than hoặc cuộn dây motor.

Bước 4: Kiểm tra hệ thống cơ khí và gioăng phốt

Quan sát dọc theo thân ty ben. Nếu có hiện tượng chảy dầu ướt sũng ở cổ ben, chứng tỏ bộ phốt chặn dầu đã bị rách. Lúc này cần tháo ty ben để thay bộ Seal kit mới nhằm phục hồi áp suất.

7. Trường hợp đặc biệt: Xe nâng lên được nhưng không hạ xuống được

Đây là tình huống cực kỳ nguy hiểm, nhất là khi đang có hàng ở trên cao.

Nguyên nhân chính thường do van tiết lưu hoặc van điện từ (Solenoid) xả bị kẹt. Rác bẩn trong dầu thủy lực có thể chèn vào cửa van, khiến van không thể mở ra để dầu chảy ngược về thùng chứa. Ngoài ra, cuộn hút của van xả bị cháy cũng khiến lệnh hạ không được thực thi.

Cách xử lý: Tuyệt đối không dùng búa gõ mạnh vào ty ben vì có thể làm cong vênh trục. Cách tốt nhất là kiểm tra nguồn điện cấp vào van solenoid xả. Nếu cần hạ khẩn cấp, người thợ có chuyên môn sẽ nới lỏng nhẹ đường ống dầu (cẩn thận áp suất) để hạ càng xuống từ từ trước khi tháo van ra vệ sinh.

8. Dịch vụ sửa chữa xe nâng điện chuyên nghiệp – ICD Việt Nam

Việc tự sửa chữa các lỗi cơ bản như thêm dầu hay vệ sinh tiếp điểm là cần thiết, nhưng với các lỗi liên quan đến bo mạch điều khiển hoặc hệ thống thủy lực phức tạp, bạn không nên tự ý tháo dỡ. Bo mạch xe nâng có giá trị rất lớn, chỉ một sai sót nhỏ trong đấu nối có thể dẫn đến cháy nổ.

ICD Việt Nam với đội ngũ kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm, chúng tôi chuyên:

• Phục hồi và thay thế bơm thủy lực, motor nâng hạ.
• Thay thế gioăng phốt, đại tu ty ben tận nơi.
• Xử lý triệt để các lỗi bo mạch, lỗi cảm biến an toàn.
• Cung cấp phụ tùng xe nâng điện chính hãng, bảo hành dài hạn.

Khi xe nâng của bạn gặp sự cố không nâng hạ được, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn kỹ thuật miễn phí và hỗ trợ sửa chữa nhanh nhất, đảm bảo chuỗi cung ứng của bạn không bị gián đoạn.