Mục lục
Nội dung được ICD xem xét và cập nhật - Tuần 46/2026
Nhựa PE chịu nhiệt kém hơn hẳn PP: HDPE nóng chảy khoảng 128 đến 130 °C, LDPE khoảng 105 đến 115 °C, nhưng trước khi nóng chảy rất lâu, ở khoảng 40 đến 70 °C dưới tải, nhựa đã mềm và biến dạng. Vì thế con số cần nhìn khi dùng PE với đồ nóng không phải điểm nóng chảy mà là nhiệt độ làm việc liên tục và nhiệt độ biến dạng. Bài này gom các số liệu đó từ datasheet nhà sản xuất. Kiến thức nền về PE nằm ở bài nhựa PE là gì.
1. Ba con số nhiệt cần phân biệt
Chuỗi PE chỉ bám với nhau bằng lực hút yếu giữa các phân tử, nên khi nóng lên các vùng tinh thể tan dần. Từ đó có ba mốc khác nhau. Mốc đầu là nhiệt độ làm việc liên tục, mức nhà sản xuất cho phép dùng lâu dài mà vẫn giữ đủ độ bền. Mốc thứ hai là nhiệt độ biến dạng dưới tải (HDT) và nhiệt độ mềm Vicat, tức lúc vật mềm đủ để lún hoặc cong. Mốc cuối mới là điểm nóng chảy, khi các vùng tinh thể tan hoàn toàn.
| Chỉ số | LDPE | HDPE | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Nóng chảy (DSC) | khoảng 105 - 115 °C | khoảng 128 - 130 °C | Kunststoff-Profi, GEHR, Dow |
| Dùng liên tục tối đa | 80 °C | 82 - 90 °C | Piedmont; K&R, GEHR |
| Mềm Vicat | 85 °C | 124 - 125 °C (tải nhẹ) | Piedmont; K&R, GEHR |
| Biến dạng dưới tải 0,45 MPa (HDT) | 38 °C | 69 - 74 °C | Piedmont; GEHR, K&R |
Điều này giải thích vì sao chai PE vẫn méo khi đựng nước nóng dù nước sôi (100 °C) thấp hơn điểm nóng chảy: nó vượt xa mức HDT, nên thành chai mềm ra và lún dưới sức nặng chính nó. Với LDPE, chênh lệch này còn rõ hơn vì HDT chỉ 38 °C. Các số trên là giá trị điển hình, từng lô nhựa và từng phụ gia sẽ lệch vài độ.
2. So sánh với các nhựa phổ biến khác
| Nhựa (ký hiệu) | Nóng chảy hoặc chuyển thủy tinh | Ghi chú dùng với nhiệt |
|---|---|---|
| HDPE (2) | Tm khoảng 128 °C | Dùng liên tục tới 82 - 90 °C, hợp đồ lạnh, can, thùng |
| LDPE (4) | Tm khoảng 110 °C | Dùng liên tục tới 80 °C, hợp túi và màng |
| PP (5) | Tm khoảng 163 °C | Hộp cơm, đồ dùng tráng nước sôi; nhiều hộp ghi dùng được lò vi sóng |
| PET (1) | Tm khoảng 253 °C | Chai nước, chuyển thủy tinh chỉ 75 °C nên chai mềm khi rót nước sôi |
| PVC (3) | Vô định hình, Tg khoảng 80 °C | Không có điểm nóng chảy rõ; ống nước lạnh, vỏ cáp |
| PC (7) | Vô định hình, Tg khoảng 145 °C | Chịu nhiệt tốt hơn PE nhiều, dùng làm kính bảo hộ, bình |
Điểm hay bị nhầm: PC và PVC là nhựa vô định hình nên không có điểm nóng chảy. Chúng chỉ có nhiệt độ hóa mềm (Tg), nên không thể đặt chung cột “nóng chảy” với PE, PP, PET như nhiều bảng so sánh lưu hành. Số liệu lấy từ bảng Tg và Tm theo phương pháp DSC của Kunststoff-Profi.
3. PE với thực phẩm nóng và lò vi sóng
Với PE nguyên sinh đạt tiêu chuẩn, mối lo chính không phải là độc tính mà là hình dạng và độ kín: hộp mềm, méo, nắp lỏng, màng co dính vào thức ăn. Vì HDT thấp, nên tránh rót đồ sôi vào chai hay hộp PE mỏng. Với lò vi sóng, chỉ dùng khi nhãn ghi rõ dùng được; không có nhãn thì chuyển sang hộp PP hoặc thủy tinh. Màng bọc thực phẩm cũng vậy: màng không dùng cho lò vi sóng có thể dính vào thức ăn nóng nhiều dầu mỡ, nhất là khi thức ăn chạm màng.
4. Chịu lạnh và PEX cho nước nóng
Điểm mạnh của PE nằm ở phía lạnh. Nhiệt độ chuyển thủy tinh của PE khoảng -110 °C, bảng thông số GEHR cho HDPE dùng liên tục từ -50 °C, và bảng đồ thí nghiệm ghi nhiệt độ giòn khoảng -100 °C. Vì vậy PE được dùng cho đồ đông lạnh và kho lạnh. Muốn chịu được nước nóng, ngành ống dùng PEX, tức PE liên kết ngang chuyển thành nhựa nhiệt rắn, được dùng cho ống nước nóng và sưởi sàn (Wikipedia, mục PEX). Đây là dòng PE đặc biệt, không phải HDPE thông thường.
Câu hỏi thường gặp
Nhựa PE chịu được nhiệt độ bao nhiêu độ C?
Dùng liên tục khoảng 80 °C với LDPE và 82 đến 90 °C với HDPE theo datasheet. Điểm nóng chảy là khoảng 105-115 °C (LDPE) và 128-130 °C (HDPE), nhưng nhựa mềm và biến dạng dưới tải sớm hơn nhiều.
Chai nhựa PE đựng nước sôi được không?
Không nên. Nước sôi 100 °C vượt xa nhiệt độ biến dạng dưới tải của PE (38 đến 69 °C), nên chai mềm, méo, mất kín dù chưa nóng chảy.
Màng bọc PE dùng trong lò vi sóng được không?
Chỉ khi nhãn nhà sản xuất ghi rõ dùng được trong lò vi sóng. Không có nhãn thì không dùng, vì màng có thể dính và biến dạng khi tiếp xúc thức ăn nóng nhiều dầu mỡ.
Nhựa PE có giòn khi lạnh không?
Không. PE giữ độ dẻo ở nhiệt độ rất thấp (chuyển thủy tinh khoảng -110 °C), nên dùng được cho đồ đông lạnh và kho lạnh.
Muốn chịu nhiệt trên 100 °C thì dùng nhựa gì?
PP chịu được tráng nước sôi và nhiều hộp dùng được lò vi sóng; PC và các nhựa kỹ thuật chịu cao hơn nữa. Với ống nước nóng, dùng PEX.
Liên hệ tư vấn ICD Việt Nam
Công ty TNHH Sản xuất Công nghiệp ICD Việt Nam
Miền Bắc: Tầng 3, Tòa nhà Thăng Long A1, Thôn Bầu, Xã Thiên Lộc, Hà Nội, 0983 797 186 / 090 345 9186 / 090 5859 186
Miền Nam: 551/212 Lê Văn Khương, Tân Thới Hiệp, Quận 12, TP.HCM, 098 6784 186
Email: sales@icdvietnam.com.vn
Zalo: Chat Zalo ngay
Nguồn tham khảo
- Kunststoff-Profi, Glass Transition & Melting Temperature of Plastics (bảng Tg và Tm theo DSC) - kunststoff-profi.de
- GEHR, Technical Data Sheet PE-HD (nóng chảy 130 °C, Vicat 125 °C, HDT 69 °C, dùng liên tục tối đa 90 °C theo UL 746B) - en.gehr.de
- Piedmont Plastics, LDPE (dùng liên tục tối đa 80 °C, Vicat 85 °C, HDT 38 °C ở 0,46 MPa) - piedmontplastics.com
- K&R Plastics, Polyethylene (HDPE / LDPE) datasheet (HDPE dùng liên tục tới 82 °C, Vicat 124 °C) - krplastic.com
- Thermo Fisher, Labware physical properties table (nhiệt độ dùng tối đa theo loại nhựa) - assets.fishersci.com
- Wikipedia, Polyethylene (phân loại theo khối lượng riêng, nhiệt nóng chảy, UHMWPE, PEX, thị phần 34%) - en.wikipedia.org
