Hun trùng pallet gỗ là gì?

Hun trùng pallet gỗ là việc xử lý vật liệu đóng gói bằng gỗ, gồm pallet, thùng gỗ, kiện gỗ và thanh chèn, bằng nhiệt hoặc bằng khí để tiêu diệt côn trùng, ấu trùng và tuyến trùng sống trong thớ gỗ. Mục đích không phải làm sạch bề mặt pallet, mà là ngăn sinh vật ngoại lai đi theo lô hàng sang nước khác và gây hại cho rừng, cây trồng ở nước nhập khẩu.

Cận cảnh thớ gỗ bị côn trùng đục thành nhiều hốc sâu — Lỗ đục và thớ gỗ mục là dấu vết sinh vật sống trong gỗ, đúng loại rủi ro mà ISPM 15 muốn chặn ở biên giới.

Thuật ngữ tiếng Anh, tiếng Trung dùng trên chứng từ

Trong ISPM 15 bản tiếng Anh, chữ fumigation (hun trùng, xông hơi) chỉ dùng cho xử lý bằng khí như methyl bromide (MB) hay sulfuryl fluoride (SF); xử lý nhiệt gọi là heat treatment (HT). Khi làm chứng từ hoặc trao đổi với đối tác nước ngoài, nên ghi đúng thuật ngữ theo phương pháp đã áp dụng. Các cặp từ hay gặp:

Gỗ tự nhiên chưa xử lý có thể chứa mọt gỗ, ấu trùng xén tóc, mối hoặc tuyến trùng. Nhiệt độ hoặc khí xử lý phải thấm tới lõi thanh gỗ dày nhất mới diệt được các sinh vật này ở mọi giai đoạn: trứng, ấu trùng, nhộng và con trưởng thành. Vì vậy ISPM 15 quy định thông số theo nhiệt độ lõi gỗ hoặc theo nồng độ khí trong suốt thời gian xử lý, không theo cảm quan bề ngoài.

Hun trùng, xông hơi: fumigation, tiếng Trung 熏蒸 (xūnzhēng).
Xử lý nhiệt: heat treatment (HT), tiếng Trung 热处理 (rè chǔlǐ).
Pallet gỗ: wooden pallet, tiếng Trung 木托盘 (mù tuōpán).
Vật liệu đóng gói bằng gỗ: wood packaging material (WPM), tiếng Trung 木质包装 (mùzhì bāozhuāng).
Chứng thư hun trùng: fumigation certificate, tiếng Trung 熏蒸证书 (xūnzhēng zhèngshū).
Dấu IPPC: IPPC mark hoặc ISPM 15 mark, tiếng Trung IPPC标识 (IPPC biāoshí).

Nhân viên kho cầm phiếu kiểm tra hàng giữa các dãy kệ — Ghi đúng tên phương pháp đã xử lý (heat treatment hay fumigation) trên chứng từ giúp tránh bị đối tác hỏi lại khi kiểm hồ sơ.

Vì sao pallet gỗ xuất khẩu bắt buộc phải hun trùng?

Với pallet gỗ xuất khẩu, xử lý theo ISPM 15 là điều kiện để lô hàng qua kiểm dịch ở nước nhập khẩu, không phải lựa chọn. ISPM 15 là chuẩn chung của 185 bên ký kết Công ước Bảo vệ thực vật quốc tế (IPPC) theo danh sách của Ban thư ký IPPC năm 2026, trong đó có Hoa Kỳ, Canada, Liên minh châu Âu, Anh, Úc, New Zealand, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Theo mục 4.6 của ISPM 15, khi bao bì gỗ không có dấu hợp lệ hoặc phát hiện sinh vật sống, nước nhập khẩu có thể giữ lô hàng, yêu cầu xử lý lại, tiêu hủy bao bì hoặc trả lô hàng về. Trên thực tế, chủ hàng thường gặp một trong các tình huống sau:

Hàng bị giữ tại cảng đến để xử lý lại, phát sinh phí lưu bãi và phí xử lý tại nước nhập khẩu.
Hàng phải tách khỏi pallet không đạt và chuyển sang pallet mới đạt chuẩn.
Bao bì gỗ bị tiêu hủy dưới giám sát, hoặc cả lô hàng bị trả về nước xuất khẩu.
Doanh nghiệp bị ghi nhận vi phạm kiểm dịch, các lô sau có thể bị kiểm tra kỹ hơn.

Tàu container và cần cẩu bốc xếp tại cảng biển — Bao bì gỗ được kiểm tra dấu ISPM 15 ở cửa khẩu nước nhập khẩu; chi phí xử lý một lô bị giữ thường lớn hơn nhiều so với giá pallet.

Ngược lại, pallet gỗ chỉ luân chuyển trong nội địa không thuộc phạm vi ISPM 15, trừ khi người mua hoặc ngành hàng như thực phẩm, dược phẩm tự đặt yêu cầu riêng. Một số thị trường còn có quy định bổ sung ngoài ISPM 15, vì vậy khi đặt pallet nên báo rõ nước đến để bên cung cấp chuẩn bị đúng loại xử lý và giấy tờ đi kèm.

Các phương pháp hun trùng pallet gỗ theo ISPM 15

ISPM 15 hiện công nhận bốn phương pháp xử lý: xử lý nhiệt thông thường (HT), gia nhiệt điện môi (DH), xông methyl bromide (MB) và xông sulfuryl fluoride (SF). Tại Việt Nam, pallet xuất khẩu chủ yếu được xử lý bằng HT hoặc MB. Sấy lò đơn thuần (KD) không phải một phương pháp riêng của ISPM 15:

Ký hiệu dấu	Phương pháp	Thông số chính theo ISPM 15	Lưu ý khi chọn
HT	Xử lý nhiệt (Heat Treatment)	Toàn bộ tiết diện gỗ, kể cả lõi, đạt tối thiểu 56 °C liên tục 30 phút	Không dùng hóa chất, không có giới hạn kích thước thanh gỗ
DH	Gia nhiệt điện môi (vi sóng, sóng radio)	Toàn bộ tiết diện gỗ, kể cả bề mặt, đạt tối thiểu 60 °C trong 1 phút liên tục	Ít cơ sở áp dụng ở Việt Nam; dùng mã DH trên dấu
MB	Hun trùng Methyl Bromide	Xông trong không gian kín tối thiểu 24 giờ, gỗ và không khí từ 10 °C trở lên, liều theo nhiệt độ	Phải bóc vỏ trước khi xông; không dùng cho gỗ có cạnh nhỏ nhất của mặt cắt trên 20 cm
SF	Xông sulfuryl fluoride	Xông khí theo lịch liều và thời gian trong Phụ lục 1 ISPM 15	Được bổ sung vào ISPM 15 năm 2018, hiếm gặp tại Việt Nam
KD	Sấy lò đơn thuần (kiln-dried)	Chỉ được tính là HT khi chứng minh lõi gỗ đạt 56 °C trong 30 phút	Pallet chỉ ghi KD, không có dấu IPPC, vẫn có thể bị từ chối

Xe nâng đưa kiện gỗ xẻ vào buồng sấy công nghiệp — Buồng sấy hay buồng nhiệt chỉ tạo ra pallet HT hợp lệ khi đơn vị xử lý có bản ghi lõi gỗ giữ 56 °C đủ 30 phút liên tục.

Gỗ đã qua chế biến công nghiệp bằng keo, nhiệt và áp lực như ván ép (plywood), ván dăm, OSB, veneer không thuộc diện ISPM 15, nên pallet làm hoàn toàn từ các vật liệu này không cần xử lý và không đóng dấu. Thông số chi tiết, cách đặt cảm biến nhiệt và ai được phép đóng dấu HT tại Việt Nam được trình bày ở bài về xử lý nhiệt; liều xông, độc tính và tình trạng cấm của MB ở từng khu vực nằm ở bài về methyl bromide.

Nên chọn xử lý nhiệt (HT) hay methyl bromide (MB)?

Với phần lớn đơn hàng đi Mỹ, EU, Nhật, Hàn, pallet xử lý nhiệt HT là lựa chọn ít rủi ro nhất vì không dùng khí độc, không cần thời gian thông khí sau xử lý và không để lại dư lượng trên gỗ. HT là quá trình vật lý: chỉ cần lõi gỗ đạt đủ nhiệt độ và thời gian. MB là xông khí độc trong không gian kín, sau đó phải thông khí trước khi bốc xếp; methyl bromide còn là chất làm suy giảm tầng ô-dôn nằm trong danh mục kiểm soát của Nghị định thư Montreal.

Công nhân đeo mặt nạ phòng độc giữa làn khói xông — Xông khí là công việc của đơn vị có giấy chứng nhận hành nghề, với đồ bảo hộ và thời gian thông khí trước khi người vào bốc xếp.

Hai phương pháp đều được ISPM 15 công nhận nếu làm đúng thông số. Liên minh châu Âu cấm sử dụng methyl bromide trong nội khối từ ngày 18/3/2010 theo Quy định (EU) 2024/590, nhưng vẫn nhận pallet nhập khẩu đã xông MB đúng ISPM 15, theo hướng dẫn của Ủy ban châu Âu về bao bì gỗ. Vì vậy, nhiều nhà nhập khẩu châu Âu yêu cầu HT là do chính sách riêng của họ, không phải vì dấu MB bị cấm.

Hàng đi Úc dùng pallet xông MB

Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc áp dụng Phương pháp hun methyl bromide phiên bản 3.0 từ ngày 1/5/2025, kèm yêu cầu mới về nội dung tối thiểu của chứng thư hun. Chứng thư theo yêu cầu cũ chỉ được chấp nhận cho lượt xử lý bắt đầu trước ngày 1/7/2025. Nếu hàng đi Úc dùng pallet MB, hãy yêu cầu đơn vị xử lý cấp chứng thư theo mẫu mới.

Dấu hun trùng và giấy chứng nhận hun trùng khác nhau thế nào?

Bằng chứng chính mà ISPM 15 yêu cầu là dấu đóng trực tiếp trên pallet; chứng thư hun trùng là giấy tờ bổ sung theo lô, chỉ cần khi nước nhập khẩu, hợp đồng hoặc L/C yêu cầu. Hai loại bằng chứng này thường bị gọi chung là “hun trùng” nhưng khác nhau về vai trò:

Dấu đóng trên pallet, còn gọi là dấu IPPC: gồm biểu tượng IPPC, mã quốc gia (VN), mã cơ sở xử lý và ký hiệu phương pháp (HT, DH, MB hoặc SF). Xem thêm cách đọc dấu hun trùng trên pallet.
Chứng thư hun trùng (fumigation certificate): văn bản do đơn vị xử lý phát hành cho từng lô hàng, nằm trong bộ chứng từ xuất khẩu. Chi tiết tại bài giấy chứng nhận hun trùng.

Sơ đồ dấu ISPM 15 trên pallet gỗ: biểu tượng IPPC bên trái, mã quốc gia VN, mã cơ sở (xxx là ký hiệu minh họa) và mã xử lý HT (xử lý nhiệt).

Dấu phải rõ, bền, không viết tay và không dùng màu đỏ hoặc cam vốn dành cho nhãn hàng nguy hiểm. Nhiều thị trường chỉ yêu cầu dấu IPPC trên pallet; một số nước hoặc mặt hàng yêu cầu thêm chứng thư đi kèm. Doanh nghiệp nên hỏi forwarder hoặc đối tác nhập khẩu trước khi đóng hàng để chuẩn bị đủ, tránh phải bổ sung giấy tờ khi hàng đã lên tàu.

Hun trùng pallet khác hun trùng hàng hóa, container thế nào?

Hun trùng pallet xử lý vật liệu đóng gói bằng gỗ theo ISPM 15, còn hun trùng hàng hóa hay container xử lý chính lô hàng theo yêu cầu kiểm dịch của nước nhập khẩu hoặc của người mua. Hai việc này dễ bị nhầm vì cùng gọi là hun trùng và cùng có chứng thư, nhưng không thay thế được cho nhau:

Tiêu chí	Hun trùng pallet gỗ	Hun trùng hàng hóa, container
Đối tượng	Pallet, thùng, kiện, thanh chèn bằng gỗ tự nhiên	Chính lô hàng, ví dụ nông sản, gỗ nguyên liệu, hàng dễ nhiễm côn trùng
Căn cứ	Tiêu chuẩn ISPM 15, áp dụng chung cho mọi mặt hàng	Yêu cầu kiểm dịch của nước nhập khẩu với từng mặt hàng, hoặc điều khoản hợp đồng
Thời điểm	Trước khi pallet được dùng để đóng hàng	Sau khi đóng hàng, thường xông ngay trong container
Bằng chứng	Dấu IPPC trên pallet; chứng thư nếu bên mua yêu cầu	Chứng thư hun trùng của lô hàng, kèm giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nếu mặt hàng thuộc diện

Điểm cần nhớ: xông hơi cả container không thay cho dấu ISPM 15 trên từng pallet. Quy định nhập khẩu của EU yêu cầu chính vật liệu đóng gói bằng gỗ phải mang dấu; pallet không dấu vẫn có thể bị giữ dù lô hàng có chứng thư xông hơi container.

Nhân viên mặc đồ bảo hộ phun xông khử trùng trong kho hàng — Xông khử trùng hàng hóa, kho bãi là dịch vụ khác với xử lý pallet theo ISPM 15 và không thay được dấu IPPC trên pallet.

Khi nào không cần hun trùng pallet gỗ?

Không phải pallet gỗ nào cũng phải xử lý. ISPM 15 và quy định nhập khẩu của EU miễn cho các trường hợp sau:

Hàng luân chuyển nội địa: ISPM 15 chỉ điều chỉnh vật liệu gỗ đi qua biên giới.
Pallet làm hoàn toàn từ gỗ chế biến công nghiệp: ván ép, ván dăm, OSB, veneer.
Pallet không phải gỗ: pallet nhựa, pallet giấy, pallet sắt, pallet nhôm.
Gỗ mỏng từ 6 mm trở xuống, mùn cưa, phoi bào và dăm gỗ mịn.

Cận cảnh bề mặt ván dăm gỗ ép từ các mảnh dăm trộn keo — Ván dăm, OSB, ván ép đã qua ép nhiệt với keo nên không thuộc diện ISPM 15; pallet làm hoàn toàn từ các vật liệu này không cần đóng dấu.

Nếu doanh nghiệp xuất khẩu thường xuyên và muốn bỏ hẳn bước xử lý kiểm dịch, chuyển sang pallet nhựa là giải pháp dứt điểm: dùng được nhiều vòng, không cần dấu, không lo mối mọt. Đổi lại, giá mỗi pallet nhựa cao hơn, nên phù hợp nhất khi pallet quay vòng được hoặc hàng có yêu cầu vệ sinh cao.

Quy trình hun trùng pallet gỗ diễn ra như thế nào?

Tại đơn vị được cấp phép, một mẻ xử lý gồm năm bước, trong đó bước giữ đủ thông số và ghi bản ghi nhiệt độ hoặc nồng độ khí là bước quyết định:

Tiếp nhận pallet, kiểm tra loại gỗ, vỏ cây còn sót và độ dày thanh gỗ lớn nhất.
Đưa vào buồng nhiệt (HT) hoặc không gian kín (MB), gắn cảm biến vào lõi thanh gỗ ở điểm nóng chậm nhất hoặc đặt điểm đo nồng độ khí.
Duy trì thông số theo ISPM 15 và lưu bản ghi nhiệt độ hoặc nồng độ theo thời gian.
Đóng dấu IPPC lên ít nhất hai mặt đối diện của pallet.
Phát hành chứng thư cho lô hàng nếu khách hàng yêu cầu.

Đầu các thanh gỗ xẻ xếp thành kiện, buộc dây — Thanh gỗ dày nhất trong mẻ quyết định thời gian xử lý: nhiệt hoặc khí phải thấm tới lõi của chính thanh này.

Ở Việt Nam, chỉ tổ chức có Giấy chứng nhận hành nghề xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật mới được xử lý và đóng dấu. Theo trả lời của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ngày 17/4/2026, đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện; điều kiện cấp giấy theo Nghị định 66/2016/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 33/2026/NĐ-CP. ICD Việt Nam không tự hun trùng hay sấy pallet; pallet gỗ cho hàng xuất khẩu của chúng tôi được xử lý và đóng dấu IPPC qua đơn vị có giấy chứng nhận hành nghề.

Nhìn từ phía chủ hàng xuất khẩu, xử lý pallet chỉ là một mắt xích. Pallet còn phải được bảo quản và kiểm tra lại trước khi đóng hàng:

Chi phí xử lý phụ thuộc phương pháp, số lượng pallet mỗi mẻ, độ dày thanh gỗ và việc có cần chứng thư riêng cho lô hàng hay không. Pallet mua mới cho hàng xuất khẩu thường được báo giá kèm phần xử lý và đóng dấu. Khi so sánh báo giá, nên hỏi rõ các khoản đã gồm:

Phương pháp HT hay MB; với MB cần thêm thời gian thông khí trước khi bốc xếp.
Số pallet mỗi mẻ và độ dày thanh gỗ lớn nhất, vì hai yếu tố này quyết định thời gian xử lý.
Chỉ đóng dấu IPPC, hay cấp thêm chứng thư cho lô hàng theo yêu cầu bên mua.
Giá tại nơi xử lý, hay đã gồm vận chuyển đến kho đóng hàng.

Làm sao để pallet đã hun trùng không bị bắt lỗi?

Dấu IPPC chứng nhận gỗ đã được xử lý tại thời điểm xử lý, không có tác dụng chống tái nhiễm. Trả lời doanh nghiệp năm 2021, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết xử lý nhiệt 56 °C trong 30 phút chỉ diệt côn trùng tại thời điểm xử lý. Pallet đã đóng dấu vẫn có thể bị hải quan nước nhập khẩu bắt lỗi nếu:

Chồng pallet gỗ xếp cao cạnh container tại bãi — Pallet đã xử lý nên xếp ở khu có mái che, kê cao khỏi mặt đất, tách khỏi gỗ chưa xử lý và đưa vào đóng hàng sớm.

Bị ẩm mốc, mọc nấm do lưu kho nơi ẩm thấp hoặc phơi mưa.
Có lỗ đục mới, mùn gỗ hoặc côn trùng sống.
Được sửa chữa bằng thanh gỗ chưa xử lý nhưng vẫn giữ dấu cũ.
Dính bùn đất, tàn dư thực vật hoặc mảng vỏ cây lớn.

Vì vậy pallet gỗ xuất khẩu cần được che chắn, kê cao, để riêng với gỗ chưa xử lý và dùng trong thời gian hợp lý. Ngay trước khi đóng hàng, hãy lật kiểm tra dấu IPPC, tình trạng gỗ và các thanh đã thay. Pallet sửa chữa phải dùng gỗ thay thế đã xử lý theo ISPM 15 và đóng dấu theo quy định cho pallet sửa chữa ở mục 4.3 của tiêu chuẩn.

Câu hỏi thường gặp

Hun trùng và khử trùng pallet gỗ có khác nhau không?

Trong ngành pallet gỗ, hai từ này thường được dùng thay nhau, cùng chỉ việc xử lý gỗ theo ISPM 15 bằng nhiệt hoặc bằng khí để diệt sinh vật gây hại. “Khử trùng nhiệt” chính là phương pháp HT.

Nhân viên kho cầm bảng kẹp hồ sơ kiểm hàng — Đối chiếu dấu IPPC trên pallet với yêu cầu của đối tác trước khi đóng hàng giúp tránh bổ sung giấy tờ vào phút chót.

Pallet gỗ hun trùng để được bao lâu thì phải xử lý lại?

ISPM 15 không quy định hạn dùng cố định cho dấu. Chừng nào gỗ còn khô, không mối mọt, không nấm mốc và không bị thay bằng gỗ chưa xử lý thì dấu vẫn có giá trị. Riêng khoảng thời gian giữa ngày xử lý và ngày xuất hàng do từng nước nhập khẩu quy định với một số trường hợp, nên hỏi trước khi đóng hàng.

Xuất khẩu đi thị trường nào bắt buộc hun trùng pallet gỗ?

Các nước áp dụng ISPM 15, gồm gần như mọi thị trường lớn: Hoa Kỳ, EU, Anh, Úc, New Zealand, Canada, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. EU chấp nhận mọi phương pháp được ISPM 15 công nhận, kể cả MB; nhiều nhà nhập khẩu tự yêu cầu HT vì EU cấm sử dụng MB trong lãnh thổ.

Pallet nhựa có phải hun trùng không?

Không. ISPM 15 chỉ áp dụng cho vật liệu đóng gói bằng gỗ tự nhiên. Pallet nhựa, pallet giấy, pallet kim loại và pallet làm hoàn toàn từ gỗ ép, ván dăm không thuộc diện phải xử lý.

Chồng pallet gỗ và chồng pallet nhựa xanh xếp cạnh nhau trong kho — Pallet nhựa không thuộc diện ISPM 15; pallet gỗ đi kèm hàng xuất khẩu thì phải có dấu IPPC hợp lệ.

Tự hun trùng pallet gỗ được không?

Không. Việc xử lý và đóng dấu IPPC chỉ hợp lệ khi do tổ chức có Giấy chứng nhận hành nghề xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật thực hiện, có mã cơ sở xử lý riêng và chịu kiểm tra của cơ quan quản lý.

Mua pallet gỗ mới có cần hun trùng thêm không?

Nếu pallet được giao đã xử lý theo ISPM 15 và dấu còn rõ, doanh nghiệp không phải xử lý lại, chỉ cần bảo quản đúng cách và kiểm tra trước khi đóng hàng.

Hun trùng pallet gỗ tiếng Anh, tiếng Trung là gì?

Tiếng Anh thường gọi là pallet fumigation hoặc wood packaging fumigation; nếu xử lý nhiệt thì dùng heat treatment (HT). Tiếng Trung: hun trùng là 熏蒸 (xūnzhēng), xử lý nhiệt là 热处理 (rè chǔlǐ), chứng thư hun trùng là 熏蒸证书 (xūnzhēng zhèngshū).

Cơ quan nào quản lý việc hun trùng pallet gỗ tại Việt Nam?

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường (từ ngày 1/3/2025) là cơ quan quản lý kiểm dịch thực vật, tiếp nhận hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận hành nghề xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật.

Liên hệ ICD Việt Nam

Công ty TNHH Sản xuất Công nghiệp ICD Việt Nam sản xuất pallet gỗ mới theo đơn; pallet cho hàng xuất khẩu được xử lý và đóng dấu IPPC theo ISPM 15 qua đơn vị có giấy chứng nhận hành nghề. Chúng tôi có xưởng sản xuất, kho Hà Nội và xưởng miền Nam; giá: liên hệ báo giá, chiết khấu theo số lượng, đổi trả trong 7 ngày.

Miền Bắc: Tầng 3, Tòa nhà Thăng Long A1, Thôn Bầu, Xã Thiên Lộc, Hà Nội; 0983 797 186 / 090 345 9186 / 090 5859 186.
Miền Nam: 098 6784 186; xưởng miền Nam: 551/212 Lê Văn Khương, Tân Thới Hiệp, Q.12.
Zalo: Chat Zalo. Email: sales@icdvietnam.com.vn.

Hun trùng pallet gỗ là gì?