Gỗ Thông Có Bị Mối Mọt Không? 4 Cách chống mối mọt cho gỗ thông

Nội dung được ICD xem xét và cập nhật - Tuần 42/2026

Có, gỗ thông bị mối mọt, nhất là phần gỗ dác màu vàng nhạt chưa qua xử lý. Theo The Wood Database, lõi gỗ thông radiata xếp nhóm kém bền đến dễ mục, thông Scots ở mức trung bình đến kém bền; muốn dùng lâu năm, gỗ thông phải được sấy khô và tẩm thuốc bảo quản.

Mối mọt là một trong những nguyên nhân chính khiến gỗ bị hư hại, ảnh hưởng đến chất lượng và tuổi thọ của các sản phẩm gỗ.

Đối với gỗ thông - một loại gỗ phổ biến hiện nay, khả năng chống mối mọt là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Hãy cùng tìm hiểu đặc điểm của mối mọt, tại sao gỗ bị mối mọt, và so sánh khả năng chống mối mọt của gỗ thông với các loại gỗ khác.

Mối Mọt Là Gì?

Mối và mọt là hai nhóm côn trùng khác nhau cùng phá hoại gỗ: mối sống thành đàn và ăn rỗng gỗ từ trong ra, còn mọt là bọ cánh cứng có ấu trùng đục gỗ để lại lỗ nhỏ và bột gỗ.

• Mối: Là loại côn trùng xã hội, sống thành đàn và thường ăn cellulose - thành phần chính trong gỗ. Chúng gây hư hại bằng cách ăn vào các phần bên trong của gỗ, làm rỗng và suy yếu cấu trúc.
• Mọt: Là loại côn trùng nhỏ, thuộc họ bọ cánh cứng, thường đục gỗ để đẻ trứng. Ấu trùng mọt ăn dần gỗ từ bên trong, gây ra các lỗ nhỏ và bụi gỗ rơi ra ngoài.

Tiêu chuẩn TCVN 3135:1979 về bảo quản gỗ nêu tên ba nhóm thường gặp trong đồ gỗ: mọt cám nâu (Lyctus brunneus), mối gỗ khô (Cryptotermes domesticus) và xén tóc gỗ khô. Mỗi nhóm để lại dấu vết khác nhau, nên nhận diện đúng giúp chọn cách xử lý phù hợp.

Tại Sao Gỗ Lại Bị Mối Mọt?

Gỗ bị mối mọt vì gỗ là nguồn thức ăn giàu cellulose, và nguy cơ tăng mạnh khi gỗ ẩm, chưa xử lý hoặc tiếp xúc với đất.

• Chứa Cellulose: Gỗ là nguồn cung cấp cellulose - thức ăn chính của mối mọt.
• Độ Ẩm Cao: Môi trường ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho mối mọt sinh sôi và phát triển.
• Không Xử Lý Hoặc Bảo Quản Đúng Cách: Gỗ chưa qua xử lý dễ bị mối mọt tấn công hơn. Nếu gỗ không được bảo quản trong môi trường khô ráo, khả năng bị mối mọt cũng tăng cao.
• Loại Gỗ Không Có Chất Bảo Vệ Tự Nhiên: Một số loại gỗ không chứa các hợp chất tự nhiên chống côn trùng, như nhựa hoặc tannin, khiến chúng dễ bị mối mọt tấn công.

Video thực tế từ ICD Việt Nam

Bấm vào video để xem ngay trên trang, cập nhật từ fanpage ICD Việt Nam.

1:03

Theo dõi fanpage ICD Việt Nam

Tại Sao Có Loại Gỗ Bị Mối Mọt, Có Loại Không?

Khác biệt nằm chủ yếu ở phần gỗ lõi: loài có lõi giàu chất chiết như tannin, dầu, nhựa chống chịu tốt hơn, còn phần gỗ dác của hầu hết các loài đều dễ bị mối mọt.

• Chất Bảo Vệ Tự Nhiên: Một số loại gỗ, như gỗ lim, có chứa các hợp chất chống mối mọt tự nhiên trong phần lõi; gỗ thông có nhựa nhưng nhựa chủ yếu nằm ở lõi và mắt gỗ, phần dác vẫn dễ bị hại.
• Độ Cứng Và Cấu Trúc Gỗ: Gỗ có cấu trúc thớ chặt chẽ và độ cứng cao (như gỗ lim) khó bị mối mọt xâm nhập. Gỗ mềm và nhẹ (như gỗ tràm) dễ bị mối mọt hơn.
• Xử Lý Và Bảo Quản: Gỗ đã qua xử lý, tẩm hóa chất, hoặc sấy khô sẽ ít bị mối mọt tấn công. Gỗ không qua xử lý hoặc bảo quản không đúng cách dễ bị mối mọt hơn.
• Môi Trường Sử Dụng: Gỗ được sử dụng trong môi trường ẩm hoặc tiếp xúc trực tiếp với đất dễ bị mối mọt hơn. Gỗ sử dụng trong điều kiện khô ráo, thoáng khí ít có nguy cơ bị tấn công.

TCVN 7958:2017 về phòng chống mối cho công trình xây dựng quy định rõ: khi gỗ có dác và lõi phân biệt thì phần dác cần được bảo quản, vì mối ăn phần gỗ dác trước. Với gỗ thông, phần dác thường rộng và có màu vàng nhạt hơn lõi, nên một tấm ván thông xẻ gần như luôn có dác.

Đặc Điểm Chống Mối Mọt Của Gỗ Thông

Gỗ thông chỉ có khả năng chống mối mọt tự nhiên ở mức hạn chế; ưu điểm thật sự của nó là dễ sấy và dễ tẩm thuốc, nên sau xử lý có thể dùng bền.

• Nhựa Gỗ Tự Nhiên: Nhựa thông hoạt động như một lớp bảo vệ tự nhiên ở phần lõi và quanh mắt gỗ, giúp hạn chế phần nào mối mọt xâm nhập; phần dác ít nhựa vẫn dễ bị gây hại.
• Cấu Trúc Vân Gỗ Thẳng, Đều: Vân gỗ thông thẳng, mặt gỗ đều nên thuốc bảo quản thấm khá đồng đều; tuy vậy thông là gỗ mềm, bản thân thớ gỗ không đủ cản mối mọt xâm nhập sâu vào bên trong.
• Xử Lý Và Tẩm Sấy Hiệu Quả: Gỗ thông được sấy khô và tẩm hóa chất chống mối mọt trước khi sử dụng, làm giảm độ ẩm và loại bỏ môi trường sống lý tưởng của mối mọt.

Số liệu dưới đây cho thấy vì sao không nên trông vào “nhựa thông tự nhiên”. Cả ba loài thông thương mại phổ biến đều có độ cứng thấp hơn gỗ cứng thông dụng và chỉ đạt mức chống mục từ kém đến trung bình ở phần lõi.

Số liệu theo The Wood Database. Phần dác của cả ba loài đều dễ bị hại hơn lõi, nên các nước dùng gỗ thông ngoài trời đều tẩm thuốc bảo quản trước khi sử dụng.

So Sánh Khả Năng Chống Mối Mọt Của Gỗ Thông Với Các Loại Gỗ Khác

Khi chưa xử lý, gỗ thông chống mối mọt kém hơn gỗ lim, gỗ gụ và sồi trắng, nhưng bù lại nhẹ, rẻ và dễ tẩm thuốc hơn.

Cách Bảo Quản Gỗ Thông Để Tránh Mối Mọt

Cách hiệu quả nhất là dùng gỗ thông đã sấy và tẩm thuốc, giữ gỗ khô, cách ly với đất và kiểm tra định kỳ.

• Sử Dụng Gỗ Đã Xử Lý: Lựa chọn gỗ thông đã được sấy khô và tẩm hóa chất chống mối mọt.
• Bảo Quản Trong Điều Kiện Khô Ráo: Đặt gỗ ở nơi thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với nước hoặc môi trường ẩm.
• Phủ Lớp Bảo Vệ: Sơn phủ hoặc đánh vecni để tăng cường khả năng chống mối mọt và bảo vệ bề mặt gỗ.
• Kiểm Tra Định Kỳ: Thường xuyên kiểm tra bề mặt gỗ để phát hiện và xử lý kịp thời nếu có dấu hiệu mối mọt.

4 cách chống mối mọt cho gỗ thông theo mục đích sử dụng

Bốn cách dưới đây khác nhau về hiệu quả và chi phí; với đồ dùng lâu năm, nên kết hợp ít nhất sấy khô và tẩm thuốc.

TCVN 3135:1979 yêu cầu gỗ đạt độ ẩm 15 - 20% trước khi xử lý bằng thuốc, vì gỗ quá ướt khó ngấm thuốc. Với đồ gỗ đã có mọt cám nâu hoặc mối gỗ khô bên trong, tiêu chuẩn này hướng dẫn quét thuốc 2 - 3 lần với lượng 450 - 500 ml/m²; gỗ có xén tóc thì khoan lỗ chéo đường kính 2 - 3 mm để đổ thuốc rồi bịt lại. Hiện nay nên dùng thuốc bảo quản lâm sản có trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam.

Pallet gỗ thông có bị mối mọt không?

Có thể bị, nếu pallet lưu lâu ở nơi ẩm hoặc kê sát nền đất: xử lý nhiệt theo ISPM 15 diệt sinh vật đang có trong gỗ tại thời điểm xử lý, nhưng không để lại lớp thuốc chống tái nhiễm.

Theo tiêu chuẩn ISPM 15 của IPPC, pallet gỗ xuất khẩu xử lý nhiệt (ký hiệu HT) phải đạt nhiệt độ lõi gỗ tối thiểu 56°C trong 30 phút liên tục, sau đó đóng dấu IPPC. Dấu này chứng minh pallet đã được xử lý, không phải cam kết pallet không bao giờ bị mối mọt. Pallet gỗ thông nên được lưu trong kho khô, kê cách nền và dùng theo vòng quay hàng hóa, không để tồn đọng nhiều tháng ở góc kho ẩm.

Kết Luận

Gỗ thông chỉ có khả năng chống mối mọt tự nhiên ở mức hạn chế nhờ nhựa gỗ ở phần lõi, còn phần dác dễ bị hại. Vì vậy, để đảm bảo độ bền và tính thẩm mỹ, cần xử lý và bảo quản gỗ đúng cách.

So với các loại gỗ khác như lim, sồi, hay tràm, gỗ thông có ưu thế về giá cả và trọng lượng nhẹ, nhưng khả năng chống mối mọt không vượt trội bằng các loại gỗ cao cấp hơn.

Hiểu rõ đặc điểm và nhu cầu sử dụng sẽ giúp bạn lựa chọn loại gỗ phù hợp và tối ưu hóa hiệu quả của sản phẩm. Với gỗ thông, việc xử lý đúng cách sẽ đảm bảo sản phẩm vừa bền, vừa đẹp, vừa kinh tế.

Đây cũng chính là lý do để gỗ thông trở thành chất liệu quan trọng trong sản xuất pallet gỗ.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Gỗ Thông Và Mối Mọt

1. Gỗ thông có bị mối mọt không?

Có. Gỗ thông chứa nhựa tự nhiên nhưng chỉ bảo vệ được phần nào ở lõi gỗ; phần dác và gỗ chưa xử lý vẫn dễ bị mối mọt tấn công. Để đảm bảo độ bền lâu dài, cần sấy, tẩm thuốc và bảo quản gỗ đúng cách, đặc biệt trong môi trường ẩm ướt.

2. Tại sao gỗ thông chống mối mọt tốt hơn một số loại gỗ khác?

Khi chưa xử lý, gỗ thông không chống mối mọt tốt hơn phần lớn gỗ cứng; The Wood Database xếp lõi gỗ thông radiata vào nhóm kém bền đến dễ mục. Nhựa gỗ ở phần lõi giúp hạn chế phần nào côn trùng, còn lợi thế thật sự của gỗ thông là thớ thẳng, dễ ngấm thuốc bảo quản nên sau khi tẩm có thể chống mối mọt tốt.

3. Gỗ thông sử dụng ngoài trời có dễ bị mối mọt không?

Nếu gỗ thông được sử dụng ngoài trời mà không được xử lý chống thấm và chống mối mọt, khả năng bị tấn công bởi mối mọt sẽ tăng lên. Vì vậy, cần tẩm hóa chất bảo vệ và phủ lớp chống thấm trước khi sử dụng.

4. Làm thế nào để nhận biết gỗ bị mối mọt?

Bạn có thể kiểm tra các dấu hiệu sau:

• Xuất hiện các lỗ nhỏ hoặc đường hầm trên bề mặt gỗ.
• Bụi gỗ nhỏ rơi ra xung quanh sản phẩm.
• Phần gỗ bị rỗng hoặc yếu khi gõ nhẹ vào.

5. Gỗ thông nhập khẩu có khả năng chống mối mọt tốt hơn gỗ thông trong nước không?

Điều này phụ thuộc vào cách xử lý và chất lượng của gỗ. Gỗ thông nhập khẩu thường được xử lý kỹ lưỡng hơn, do đó khả năng chống mối mọt cũng tốt hơn. Tuy nhiên, gỗ thông trong nước nếu được tẩm sấy đúng cách cũng có khả năng chống mối mọt tương đương.

6. Làm thế nào để bảo quản gỗ thông để tránh mối mọt?

Sấy khô gỗ để giảm độ ẩm.

Tẩm hóa chất chống mối mọt hoặc sử dụng nhựa thông tự nhiên để tăng khả năng bảo vệ.

Bảo quản gỗ ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với nước hoặc đất.

7. Gỗ thông có phải là lựa chọn tốt nhất để chống mối mọt không?

Gỗ thông là một lựa chọn tốt với mức giá phải chăng và dễ tẩm thuốc chống mối mọt. Tuy nhiên, nếu bạn cần loại gỗ chống mối mọt cao cấp hơn, có thể cân nhắc gỗ lim hoặc gỗ gụ, dù giá thành cao hơn.

8. Sản phẩm nào từ gỗ thông ít bị mối mọt nhất?

Các sản phẩm từ gỗ thông đã qua xử lý, như đồ nội thất phủ vecni hoặc sơn chống thấm, sẽ ít bị mối mọt hơn. Các ứng dụng trong nhà như tủ, bàn ghế hoặc sàn gỗ thường bền hơn so với gỗ thông sử dụng ngoài trời.

9. Gỗ thông Mỹ có bị mối mọt không?

Có. Gỗ thông Mỹ trên thị trường thường thuộc nhóm thông vàng phương Nam; theo The Wood Database, lõi gỗ thông lá dài chỉ chống mục ở mức trung bình, còn phần dác dễ bị hại, nên khi dùng ngoài trời gỗ thường được tẩm thuốc áp lực.

10. Gỗ thông pallet có bị mối mọt không?

Có thể bị nếu lưu lâu ở nơi ẩm. Pallet gỗ thông xuất khẩu được xử lý nhiệt theo ISPM 15 (lõi gỗ 56°C trong 30 phút) để diệt sinh vật đang có trong gỗ, nhưng không có thuốc chống tái nhiễm, nên cần lưu kho khô và kê cách nền.

11. Gỗ thông đã bị mọt thì xử lý thế nào?

Với chỗ bị mọt nhẹ, làm sạch bột gỗ rồi quét thuốc bảo quản 2 - 3 lần theo hướng dẫn TCVN 3135:1979; chỗ có xén tóc thì khoan lỗ nhỏ 2 - 3 mm để bơm thuốc rồi bịt lại. Gỗ đã rỗng, mềm khi gõ thì nên thay thế vì không còn đảm bảo chịu lực.

Liên hệ ICD Việt Nam

Cần pallet gỗ thông đã xử lý nhiệt cho hàng xuất khẩu hoặc lưu kho, hãy gửi kích thước, tải trọng và số lượng cho ICD Việt Nam. Hotline: 0983 797 186 / 090 345 9186 / 090 5859 186. Zalo: Chat Zalo. Email: sales@icdvietnam.com.vn.

Nguồn tham khảo

• Đặc tính chống mối mọt tự nhiên của gỗ thông - Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST).
• Radiata Pine, Scots Pine, Longleaf Pine - The Wood Database.
• TCVN 7958:2017 Bảo vệ công trình xây dựng - Phòng chống mối cho công trình xây dựng mới.
• TCVN 3135:1979 Bảo quản gỗ - Phương pháp phòng trừ mối, mọt cho đồ gỗ.
• Đánh giá hiệu lực phòng chống nấm mốc, mối cho gỗ của chế phẩm NT5 - Tạp chí Khoa học và Công nghệ Nhiệt đới, 2024.
• ISPM 15 Regulation of wood packaging material in international trade - IPPC, FAO.