Mục lục
Nội dung được ICD xem xét và cập nhật - Tuần 46/2026
Công cụ chia thẳng tổng CBM cho thể tích lọt lòng, chưa trừ khe hở khi xếp, nên số container thực tế thường cao hơn.
CBM (cubic meter, mét khối, m³) là thể tích của lô hàng tính bằng dài x rộng x cao (mét) x số kiện, và hãng vận chuyển dùng nó để tính cước cho hàng nhẹ mà cồng kềnh: đường biển ghép (LCL) coi 1 CBM bằng 1.000 kg, hàng không coi bằng khoảng 167 kg. Nói cách khác, cùng một lô hàng, bạn trả theo con số lớn hơn giữa khối lượng thực và khối lượng quy đổi từ CBM.
Bài này đi từ công thức, qua bảng quy đổi theo từng phương thức, đến cách dùng CBM để chọn container và chọn giữa FCL với LCL. Hệ số quy đổi lấy từ tài liệu của DHL Global Forwarding và các hãng giao nhận; phép tính nào là của tôi tôi ghi rõ.
CBM là gì và dùng để làm gì
CBM đo chỗ hàng chiếm trên phương tiện, bất kể hàng nặng bao nhiêu. Vì container, khoang máy bay và thùng xe đều có giới hạn cả thể tích lẫn tải trọng, bên vận chuyển luôn so sánh hai con số rồi tính theo số lớn hơn. DHL gọi đó là cách tính “whichever is greater”: hàng máy móc nặng thường tính theo khối lượng, còn linh kiện nhựa trong lớp xốp bảo vệ thì tính theo thể tích.
Vì thế CBM là con số đầu tiên cần có khi xin báo cước hoặc lên kế hoạch đóng hàng, và nó áp dụng cho đường biển, hàng không lẫn đường bộ.
Công thức tính CBM
Với kiện hình hộp: CBM = dài (m) x rộng (m) x cao (m) x số kiện. Nếu đo bằng centimet thì nhân dài x rộng x cao rồi chia 1.000.000, sau đó nhân số kiện. Đo theo kích thước bao bì đã đóng gói, kể cả pallet, không đo sản phẩm trần.
Ví dụ 15 kiện, mỗi kiện 1,2 x 1,0 x 0,8 m: CBM = 1,2 x 1,0 x 0,8 x 15 = 14,4 CBM. Một kiện 120 x 100 x 80 cm có 0,96 CBM.
Pallet làm CBM tăng đáng kể, tôi tính ví dụ: khối hàng 1,2 x 1,0 x 1,2 m trên pallet cao 0,15 m có chiều cao đo được 1,35 m, thể tích 1,62 m³ so với 1,44 m³ của riêng phần hàng, tức tăng khoảng 12,5%. Hướng dẫn của Fernable cũng nêu hàng nhô ngoài pallet, giới hạn xếp chồng và chính tấm pallet thường cộng thêm 10 đến 20% vào CBM lý thuyết.
Quy đổi CBM sang kg: trọng lượng thể tích
Khối lượng thực (gross weight, gồm cả bao bì và pallet) được so với khối lượng thể tích (volumetric weight, quy từ CBM); số lớn hơn là khối lượng tính cước (chargeable weight). Hệ số quy đổi phụ thuộc phương thức vận chuyển.
| Phương thức | 1 CBM quy đổi | Cách tính | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đường biển ghép (LCL) | 1.000 kg | 1 m³ = 1 tấn tính cước (revenue ton) | Thường có mức tối thiểu 1 revenue ton mỗi lô |
| Hàng không (IATA) | khoảng 167 kg | 1 kg = 6.000 cm³ | Chuyển phát nhanh thường dùng 5.000 cm³ mỗi kg (200 kg/m³) |
| Đường bộ ghép | khoảng 333 kg | 1 kg = 3.000 cm³ (tỷ lệ 1:3) | Nhà xe có thể áp tỷ lệ khác, DHL nêu ví dụ 1:2 |
Ví dụ hàng không: lô 14,4 CBM nặng thực 1.000 kg. Khối lượng thể tích = 14,4 x 1.000.000 / 6.000 = 2.400 kg (nhân 167 cho 2.404,8 kg do làm tròn hệ số). Vì 2.400 lớn hơn 1.000 nên cước tính theo 2.400 kg. Cũng lô đó đi biển LCL: 14,4 CBM so với 1,0 tấn, tính 14,4 revenue ton. Hàng nhẹ cồng kềnh luôn rơi vào trường hợp “trả theo CBM”.
Ngưỡng nhìn nhanh: nếu mật độ hàng (kg/m³) thấp hơn 1.000 thì đường biển ghép tính theo thể tích; thấp hơn khoảng 167 thì hàng không tính theo thể tích. Gần như mọi hàng tiêu dùng đóng thùng carton đều thấp hơn 1.000 kg/m³.
CBM và sức chứa container
Chia tổng CBM cho thể tích lọt lòng để biết số container tối thiểu. Thể tích lọt lòng đặc trưng của một đơn vị cho thuê container (Triton): 20ft 33,2 m³, 40ft 67,7 m³, 40HC 76,4 m³. Con số này là giới hạn trên: khe hở giữa kiện, hình dạng hàng và chỗ chằng buộc khiến thể tích xếp được luôn nhỏ hơn, mức hụt phụ thuộc kích thước thùng có khít lòng container hay không, nên tôi không đưa một tỷ lệ cố định.
| Loại container | Thể tích lọt lòng | Lô 14,4 CBM cần tối thiểu |
|---|---|---|
| 20ft | 33,2 m³ | 0,43 container (còn trống, chưa tính khe hở) |
| 40ft | 67,7 m³ | 0,21 container |
| 40HC | 76,4 m³ | 0,19 container |
Cách xếp pallet vào sàn và kiểm tra tải trọng nằm trong bài về cách tính số thùng và pallet trong container, nơi tôi so sánh quy cách 1.100 x 1.100 mm với 1.200 x 1.000 mm theo từng loại thùng.
Chọn FCL hay LCL theo CBM
FCL (thuê nguyên container) tính một giá cố định cho cả thùng, còn LCL tính theo revenue ton (DHL ghi rõ: với FCL, phí trên mỗi container thay cho phí theo thể tích). Điểm hòa vốn nằm ở: CBM hòa vốn = giá FCL / giá LCL mỗi revenue ton. Lô nào có số CBM vượt con số này thì nguyên container rẻ hơn, và hàng ít bị chạm hơn vì không qua tay bên ghép hàng. Tôi không đưa một mức CBM cố định vì giá thay đổi theo tuyến và theo mùa; hãy xin hai báo giá và chia.
Sai lầm thường gặp khi tính CBM
Đo sản phẩm trần thay vì kiện đã đóng thùng và lên pallet là lỗi phổ biến nhất, khiến CBM bị tính thiếu và hóa đơn cước lệch khi hãng đo lại. Quên đổi centimet sang mét, tức không chia 1.000.000, cho sai số cả nghìn lần. Chỉ nhìn khối lượng thực mà bỏ qua khối lượng thể tích khiến báo giá hàng nhẹ bị “nhảy” khi hãng tính theo CBM. Cuối cùng là không cộng chiều cao và trọng lượng pallet vào lô hàng.
Câu hỏi thường gặp
1 CBM bằng bao nhiêu kg?
Tùy phương thức: đường biển ghép tính 1 CBM bằng 1.000 kg, hàng không khoảng 167 kg, đường bộ khoảng 333 kg. Đây là hệ số tính cước, không phải khối lượng thực của hàng.
Cách tính CBM khi đo bằng cm?
Nhân dài x rộng x cao (cm) rồi chia 1.000.000, sau đó nhân số kiện. Ví dụ 120 x 100 x 80 cm là 0,96 CBM mỗi kiện.
Container 40ft chứa bao nhiêu CBM?
Thể tích lọt lòng 40ft khoảng 67,7 m³ và 40HC khoảng 76,4 m³; thể tích xếp thực tế nhỏ hơn do khe hở giữa các kiện.
Trọng lượng tính cước (chargeable weight) là gì?
Là số lớn hơn giữa khối lượng thực và khối lượng thể tích quy từ CBM; hãng vận chuyển tính cước theo số lớn hơn.
Khi nào nên gửi FCL thay vì LCL?
Khi số CBM của lô vượt giá FCL chia cho giá LCL mỗi revenue ton; xin hai báo giá để so, vì ngưỡng đổi theo tuyến và mùa.
Vì sao CBM tính ra nhỏ hơn thể tích container?
Vì kiện hàng không lấp kín được lòng container: khe hở, hình dạng hàng và chỗ chằng buộc làm hụt một phần thể tích.
Liên hệ ICD Việt Nam
Công ty TNHH Sản xuất Công nghiệp ICD Việt Nam - tư vấn pallet, thùng nhựa, màng PE, xe nâng và giải pháp đóng gói.
Hotline: 0983 797 186 / 090 345 9186
Email: sales@icdvietnam.com.vn | Zalo: Chat Zalo
Nguồn tham khảo
- DHL Global Forwarding, Calculating Chargeable Weight by Air, Ocean, Road and Rail (tỷ lệ 1:6, 1:1, 1:3, quy tắc số lớn hơn) - dhl.com
- TIBA Group, How to calculate chargeable weight (hệ số 1.000, 167, 333 kg/m³) - tibagroup.com
- Fernable, How to calculate CBM for ocean freight (6.000 và 5.000 cm³/kg, pallet cộng 10-20% CBM) - fernable.com
- Airlift USA, Revenue Ton (W/M) meaning in LCL shipping (1 m³ hoặc 1.000 kg, mức tối thiểu 1 revenue ton) - airliftusa.com
- Triton International, Fleet Specifications (thể tích lọt lòng 33,2 / 67,7 / 76,4 m³) - tritoncontainer.com
