Mục lục
- Độ ẩm bao nhiêu là an toàn theo loại hàng, vật liệu
- Độ ẩm tương đối (RH) là gì và vì sao thay đổi theo nhiệt độ
- Mưa container và sương hầm hàng: cơ chế theo hướng dẫn của hội bảo hiểm tàu
- Độ ẩm cao làm hỏng hàng hóa thế nào
- Khí hậu Việt Nam và khoảng cách với ngưỡng an toàn
- Kiểm soát độ ẩm trong kho và container
- Cách chống ẩm cho hàng đóng container đường biển
- Những lỗi hay gặp
- Câu hỏi thường gặp
- Liên hệ tư vấn gói hút ẩm ICD Việt Nam
- Nguồn tham khảo
- Bài viết liên quan
Nội dung được ICD xem xét và cập nhật - Tuần 47/2026
Giữ độ ẩm tương đối (RH) trong kho dưới 60%, lý tưởng 30 đến 50%, theo hướng dẫn của EPA Hoa Kỳ; nhưng mốc an toàn đổi theo hàng: thép bắt đầu gỉ nhanh quanh 60% RH, gỗ và giấy bắt đầu mốc quanh 75 đến 85%, thuốc tại Việt Nam được phép tới 75% theo GPP, và thùng carton mất độ bền ngay từ khi RH vượt 30%. Độ ẩm không khí Việt Nam trên dưới 80% quanh năm, tức là môi trường tự nhiên đã chạm hoặc vượt ngưỡng của nhiều loại hàng.
Bài này đặt các mốc cạnh nhau, giải thích hai kiểu đọng sương khiến hàng ướt dù container đóng kín, rồi nói cách kiểm soát trong kho và trong container.
Độ ẩm bao nhiêu là an toàn theo loại hàng, vật liệu
| Đối tượng | Mốc tham khảo | Hiểu thế nào |
|---|---|---|
| Trong nhà, kho kín nói chung | Dưới 60% RH, lý tưởng 30 đến 50% | Mức khuyến nghị chung của EPA để hạn chế mốc |
| Sưu tập hữu cơ (giấy, vải, da, gỗ) | Không để vượt 65% RH | Mức tối đa NPS, chỉ giảm nguy cơ chứ không loại trừ |
| Gỗ và vật liệu gỗ | Mốc bắt đầu quanh 75 đến 80% RH | RH tới hạn theo Johansson và cộng sự (2005), trích trong sách của WHO |
| Giấy dán thạch cao | Mốc bắt đầu quanh 80 đến 85% RH | Cùng nguồn trên |
| Thép | RH tới hạn quanh 60%; tăng mạnh ở 75 đến 80% | Gỉ nhanh hơn rõ rệt khi vượt các mức này |
| Thuốc bán lẻ tại Việt Nam | Độ ẩm không quá 75%, nhiệt độ không quá 30 °C | Điều kiện bảo quản ở nhiệt độ phòng theo GPP |
| Gỗ pallet | Độ ẩm của GỖ dưới 20% (EPAL: tối đa 22% khi sản xuất) | Đây là độ ẩm trong gỗ, không phải RH của không khí |
Các mốc này đo ở điều kiện khác nhau (RH không khí, độ ẩm bề mặt, độ ẩm trong gỗ), nên không nên coi một con số là chung cho cả kho. Cùng một loại hàng, ngưỡng còn đổi theo nhiệt độ và thời gian lưu. ASHRAE nhấn mạnh cái quyết định mốc là độ ẩm ở bề mặt vật liệu chứ không phải RH của không khí chung, vì bề mặt lạnh hơn không khí sẽ có RH cao hơn. Điều này đưa ta đến hai khái niệm cần nắm: RH đổi theo nhiệt độ, và điểm sương.
Độ ẩm tương đối (RH) là gì và vì sao thay đổi theo nhiệt độ
RH là tỷ lệ phần trăm hơi nước thực tế trong không khí so với lượng tối đa không khí chứa được ở cùng nhiệt độ. Không khí lạnh chứa được ít hơn nên khi nhiệt độ giảm mà lượng hơi nước giữ nguyên, RH tăng. Khi nhiệt độ xuống dưới điểm sương (dew point), hơi nước ngưng thành giọt. Theo công thức Magnus, không khí 30 °C và 70% RH có điểm sương khoảng 23,9 °C; vách container hay mặt hàng nguội dưới mức đó là đọng nước. Cách tính điểm sương và sai số của nó nằm trong bài cách đo độ ẩm.
Mưa container và sương hầm hàng: cơ chế theo hướng dẫn của hội bảo hiểm tàu
Steamship Mutual, một hội bảo hiểm tàu, mô tả hai kiểu đọng sương và đây cũng là cách hiểu hiện tượng mưa container mà dân Việt hay gọi.
Sương ở vách (ship sweat) xảy ra khi thép của hầm hoặc container nguội xuống dưới điểm sương của không khí bên trong, thường khi hàng được chất ở vùng nóng rồi tàu đi sang vùng lạnh; nước đọng ở vách rồi nhỏ xuống hàng. Sương trên hàng (cargo sweat) ngược lại: không khí nóng ẩm tràn vào gặp hàng còn lạnh và ngưng ngay trên bề mặt hàng, thường khi tàu từ vùng lạnh sang vùng nóng mà thông gió hầm hoặc khi mở cửa ở nơi nóng ẩm.
Steamship Mutual cũng khuyên dùng dunnage để kê hàng cách mặt sàn và vách, và phủ bạt chống nước lên hàng khi có nguy cơ nước nhỏ từ trên xuống. Với container kín không thông gió được, phần còn lại do hàng khô và chất hút ẩm đủ liều đảm nhận (xem mục chống ẩm cho hàng đóng container bên dưới).
Độ ẩm cao làm hỏng hàng hóa thế nào
Carton chịu hậu quả rõ nhất. Brown và cộng sự (ASTM Journal of Testing and Evaluation, 2024) thử 3.000 thùng carton ở bảy mức RH từ 30 đến 90% và thấy độ bền nén giảm theo RH, bắt đầu giảm khi RH trên 30%. Nhóm Liu ở Đại học Thương mại Thiên Tân đo thùng carton rỗng và ghi độ bền nén giảm 36,32%, 38,36%, 40,58% và 36,36% ở 20, 30, 40 và 50 °C khi RH tăng từ 70 lên 90%. Một luận văn của Đại học Pretoria tổng hợp rằng thùng carton mất một nửa hoặc hơn độ bền nén ngắn hạn khi RH tăng từ 50 lên 90%. Hàng xếp cao trên pallet thì thùng đáy chịu tải lớn nhất nên sụp trước.
| Nhiệt độ thử | 20 °C | 30 °C | 40 °C | 50 °C |
|---|---|---|---|---|
| Độ bền nén mất đi khi RH tăng từ 70 lên 90% | 36,32% | 38,36% | 40,58% | 36,36% |
Thép gỉ theo cách khác. Vernon, người đầu tiên mô tả hiện tượng này, thấy tốc độ gỉ của sắt tăng đột ngột ở một độ ẩm tới hạn. Sereda (Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Canada) trích kết quả của Vernon với không khí có 0,01% SO2: tốc độ gỉ tăng vọt ở 60% RH khi độ ẩm giữ không đổi, và ở 70 đến 80% khi độ ẩm đang tăng. Dean và Rhea (ASTM) ghi trong không khí có chất ô nhiễm, kim loại bắt đầu gỉ nhanh khi RH lớp khí sát bề mặt vượt khoảng 75%. Bề mặt nguội hơn không khí là đủ để RH sát bề mặt vượt mức đó dù RH chung của kho còn thấp.
Gỗ pallet ẩm trên 20% có thể nuôi nấm lây sang hàng (Palettes Europe), nên pallet gỗ chỉ thực sự khô khi độ ẩm của gỗ được kiểm soát, không chỉ nhìn bề ngoài. Các hàng khác hỏng theo cách riêng: dệt may và giày da mốc, ố, có mùi; thực phẩm khô vón cục, mất độ giòn; thuốc viên hút ẩm và có thể giảm chất lượng nên cần bao bì kiểm soát ẩm.
Khí hậu Việt Nam và khoảng cách với ngưỡng an toàn
Cổng thông tin đầu tư của Chính phủ ghi độ ẩm không khí Việt Nam trên dưới 80%, còn Cục Khí tượng Thủy văn (qua trang phổ biến kiến thức) mô tả độ ẩm rất cao, trên 80%. Theo phân vùng khí hậu ICH, Đông Nam Á thuộc vùng IVb (nóng và rất ẩm), thử độ ổn định ở 30 °C và 75% RH. Đây là lý do GPP cho thuốc cho phép tới 75%, nhưng đó là mức tối đa chấp nhận được; thép, carton, giấy an toàn hơn nhiều ở mức thấp hơn. Vì vậy chỉ “để nơi khô ráo” là không đủ, đặc biệt mùa nồm ở miền Bắc, mà phải có biện pháp chủ động.
Kiểm soát độ ẩm trong kho và container
Sáu việc nên làm cùng nhau. Thứ nhất, đặt gói hút ẩm trong thùng hoặc treo túi trong container, dùng cho hàng đóng thùng và hàng đi biển (xem gói hút ẩm ICD). Thứ hai, dùng pallet khô: pallet gỗ đã xử lý và sấy đạt độ ẩm, hoặc pallet nhựa không hút ẩm cho hàng tiếp xúc sàn kho.
Thứ ba, quấn màng PE kín pallet để giảm hơi ẩm xâm nhập. Thứ tư, đo bằng ẩm kế và thông gió khi độ ẩm cao mà điểm sương cho phép (theo quy tắc điểm sương ở trên, áp dụng được cho kho thông gió). Thứ năm, kê hàng cao khỏi sàn, tránh vị trí mưa hắt, nhất là mùa nồm. Thứ sáu, dùng máy hút ẩm cho kho kín bị ẩm kéo dài; công suất theo thể tích và mức ẩm, nên hỏi nhà cung cấp máy chứ không tính theo con số chung.
Cách chống ẩm cho hàng đóng container đường biển
Hàng đi biển qua nhiều biến thiên nhiệt, nên độ ẩm trong container có thể vượt ngưỡng an toàn ngay cả khi hàng khô lúc đóng. Giải pháp là kết hợp: đóng hàng khô (carton, pallet đạt độ ẩm), pallet đúng chuẩn, rồi chất hút ẩm dung lượng lớn như túi treo Hanging-C hoặc tấm Blanket-C.
Absortech công bố số túi Hanging-C 1 kg cho mỗi container theo hành trình và độ khô của hàng; chừa 25 mm giữa hàng và túi.
| Container | Hành trình ngắn, hàng khô | Ngắn, hàng ẩm | Dài, hàng khô | Dài, hàng ẩm |
|---|---|---|---|---|
| 20 ft | 5 túi | 7 túi | 7 túi | 11 túi |
| 40 ft | 9 túi | 11 túi | 11 túi | 14 túi |
Tính liều chi tiết xem bài cách dùng gói hút ẩm đúng, chọn loại xem bài các loại hạt hút ẩm.

Những lỗi hay gặp
Lỗi đầu tiên là tin vào cảm giác thay vì dùng ẩm kế. Tiếp theo là đặt gói hút ẩm ở không gian hở, khiến gói hút cả phòng và đầy nhanh; đóng hàng khi chưa khô, vì pallet và thùng carton ẩm mang hơi nước vào container; bỏ qua pallet trong khi gỗ ẩm trên 20% có thể nuôi mốc; và chỉ chú ý nhiệt độ mà quên điểm sương, trong khi RH đổi rất nhanh khi nhiệt độ đổi.
Độ ẩm trong nhà và sức khỏe: xem bài độ ẩm trong nhà bao nhiêu là tốt. Chống ẩm mốc tủ quần áo, nhà ở: cách chống ẩm mốc trong nhà.
Câu hỏi thường gặp
Độ ẩm bao nhiêu là an toàn?
Trong nhà và kho kín: dưới 60% RH, lý tưởng 30 đến 50% (EPA). Sưu tập hữu cơ không để vượt 65% (NPS); thép nên giữ dưới khoảng 60%; thuốc theo GPP không quá 75% và 30 °C.
Độ ẩm bao nhiêu là cao?
Trên 60% là mức cần can thiệp theo EPA. Với thép, RH tới hạn quanh 60% và tốc độ gỉ tăng mạnh ở 75 đến 80%.
Độ ẩm bao nhiêu thì nấm mốc phát triển?
Tùy vật liệu: gỗ quanh 75 đến 80%, giấy dán thạch cao 80 đến 85% (Johansson và cộng sự, trích trong WHO).
Độ ẩm bao nhiêu thì thùng carton bị mềm?
Độ bền giảm dần từ khi RH vượt 30% (Brown và cộng sự, 2024). Khi RH tăng từ 70 lên 90%, độ bền nén mất 36 đến 40% tùy nhiệt độ thử (Liu và cộng sự, 2010).
Độ ẩm kho thuốc bao nhiêu theo GPP?
Điều kiện bảo quản ở nhiệt độ phòng là nhiệt độ không quá 30 °C và độ ẩm không quá 75%, theo Thông tư 02/2018/TT-BYT. Cơ sở còn phải có nhiệt kế, ẩm kế được hiệu chuẩn định kỳ.
Độ ẩm gỗ pallet bao nhiêu là đạt?
Gỗ pallet EPAL có độ ẩm không quá 22% khi sản xuất, và dưới 20% để không nuôi nấm mốc (Palettes Europe). Đây là độ ẩm trong gỗ, không phải RH của không khí.
Mưa container là gì?
Là hơi nước ngưng thành giọt trên vách container khi vách nguội xuống dưới điểm sương của không khí bên trong, rồi nhỏ xuống hàng. Phòng bằng hàng khô, pallet khô và chất hút ẩm đủ liều.
Làm sao giảm độ ẩm trong kho?
Kết hợp ẩm kế, thông gió khi điểm sương cho phép, pallet và hàng khô, gói hút ẩm, màng PE, kê cao khỏi sàn và máy hút ẩm khi ẩm kéo dài.
Liên hệ tư vấn gói hút ẩm ICD Việt Nam
Công ty TNHH Sản xuất Công nghiệp ICD Việt Nam
Miền Bắc: Tầng 3, Tòa nhà Thăng Long A1, Thôn Bầu, Xã Thiên Lộc, Hà Nội, 0983 797 186 / 090 345 9186 / 090 5859 186
Miền Nam: 551/212 Lê Văn Khương, Tân Thới Hiệp, Quận 12, TP.HCM, 098 6784 186
Email: sales@icdvietnam.com.vn
Zalo: Chat Zalo ngay
Nguồn tham khảo
- US EPA, A Brief Guide to Mold, Moisture and Your Home (dưới 60%, lý tưởng 30 đến 50%) - epa.gov
- NPS, Conserve O Gram 3/4: Mold and Mildew (RH không vượt 65%; bản đăng trên archives.gov) - archives.gov
- WHO, Guidelines for Indoor Air Quality: Dampness and Mould, Table 2 (RH tới hạn theo nhóm vật liệu) - ncbi.nlm.nih.gov
- ASHRAE, Damp Buildings, Human Health, and HVAC Design (độ ẩm bề mặt quyết định mốc) - ashrae.org
- Sereda P.J., Weather factors affecting corrosion of metals (NRC Canada; kết quả của Vernon về RH tới hạn) - publications-cnrc.canada.ca
- Dean S.W., Rhea E.C., Atmospheric Corrosion of Metals, ASTM STP 767 (1982) - doi.org
- Brown G.A. và cộng sự, Relative Humidity and Absolute Moisture Content Effects on the Compression Strength of Corrugated Boxes, J. Test. Eval. (2024) - dl.astm.org
- Liu M. và cộng sự, Effects of the Temperature and Relative Humidity on the Compression Strength of Corrugated Cardboard Box, IAPRI 2010 - scirp.org
- Steamship Mutual, The Problem of Sweat (2025) - steamshipmutual.com
- Thông tư 02/2018/TT-BYT về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc (Công báo Chính phủ) - congbao.chinhphu.vn
- Pharmaguideline, Climatic zones for stability studies (ICH vùng IVb: 30 °C, 75% RH) - pharmaguideline.com
- Palettes Europe, Pallet FAQ: EPAL, ISPM 15 (độ ẩm gỗ) - palettes-europe.com
- Cổng thông tin đầu tư Chính phủ, Địa lý Việt Nam (độ ẩm không khí trên dưới 80%) - investvietnam.gov.vn
- Cục Khí tượng Thủy văn, Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa (độ ẩm trên 80%) - vnmha.mae.gov.vn
- Absortech, AbsorGel Hanging-C Technical Product Sheet (số túi theo container) - absortech.com
