Độ ẩm bao nhiêu là an toàn để bảo quản hàng hóa trong kho, container

Nội dung được ICD xem xét và cập nhật - Tuần 40/2026

Độ ẩm tương đối trong kho nên giữ dưới 60%, lý tưởng 30 đến 50% để hạn chế nấm mốc (hướng dẫn của EPA), nhưng ngưỡng cụ thể khác nhau theo hàng: thùng carton mất 50 đến 60% độ bền xếp chồng ở 90% RH, gỗ pallet cần dưới 20% độ ẩm gỗ để không nuôi mốc, thuốc tại Việt Nam được phép tới 75% RH theo hướng dẫn GPP, giấy tài liệu lý tưởng 45 đến 55%. Điều khó là khí hậu Việt Nam thuộc vùng nóng ẩm cao (ICH vùng IVb, 30 °C và 75% RH), tức môi trường tự nhiên đã vượt ngưỡng an toàn của nhiều loại hàng.

Bài này tổng hợp các mốc, giải thích cơ chế hỏng hàng và cách kiểm soát độ ẩm trong kho, container.

Độ ẩm bao nhiêu là an toàn theo loại hàng, vật liệu

Các tài liệu trong nước đưa số khác nhau (ví dụ may mặc, giày da dưới 70% RH, nông sản 40 đến 45%). Cùng loại hàng, ngưỡng còn phụ thuộc vào thời gian lưu và nhiệt độ, nên số trên chỉ là mốc đối chiếu, cần đo thực tế bằng ẩm kế.

Độ ẩm tương đối (RH) là gì và vì sao thay đổi theo nhiệt độ

RH là tỷ lệ phần trăm hơi nước thực tế trong không khí so với lượng tối đa không khí chứa được ở cùng nhiệt độ. Không khí lạnh chứa được ít hơi nước nên khi nhiệt độ giảm mà lượng hơi nước giữ nguyên, RH tăng.

Khi nhiệt độ xuống dưới điểm sương (dew point), hơi nước ngưng thành giọt. Trong container, đây là hiện tượng đọng sương mà ngành vận tải gọi là container sweat, còn dân Việt gọi là mưa container.

Mưa container và sương hầm hàng: cơ chế theo hướng dẫn của các hội bảo hiểm tàu

Các hội bảo hiểm tàu (Britannia, Steamship Mutual) và INTERCARGO phân biệt hai kiểu. Sương ở vách (ship’s sweat) xảy ra khi thép của hầm hoặc container nguội xuống dưới điểm sương của không khí bên trong, thường khi tàu đi từ vùng nóng ẩm sang vùng lạnh hơn, và nước nhỏ từ vách xuống hàng.

Sương trên hàng (cargo sweat) thì ngược lại: không khí nóng ẩm gặp hàng đang lạnh và ngưng ngay trên bề mặt hàng, thường khi mở cửa container ở nơi nóng ẩm hoặc dỡ hàng.

Hàng nông sản có độ ẩm tự nhiên còn tự nhả hơi nước, gây đọng sương cục bộ liên tục.

Nguyên tắc thông gió hầm tàu “quy tắc điểm sương” (chỉ thông gió khi điểm sương không khí ngoài thấp hơn bên trong) áp dụng cho hầm hàng tàu lớn, không áp dụng cho container kín; với container, giải pháp phổ biến là hạt hút ẩm đủ liều.

Cách tính điểm sương nằm trong bài cách đo độ ẩm.

Độ ẩm cao làm hỏng hàng hóa thế nào

Carton chịu hậu quả rõ nhất. Nghiên cứu về ảnh hưởng nhiệt độ, độ ẩm lên độ bền thùng carton (ScienceDirect) ghi khi ẩm tăng từ 70 lên 90% RH, độ bền nén giảm khoảng 36 đến 40% tùy nhiệt độ.

Paperindex ghi thùng ở 90% RH chỉ còn khoảng 40% độ bền xếp chồng so với khi khô, tương đương mất 50 đến 60%. Hàng xếp cao trên pallet, thùng đáy chịu tải lớn nhất nên sụp trước.

Số liệu theo Paperindex, mang tính tham khảo, tùy loại giấy và thời gian tiếp xúc.

Các loại hàng khác hỏng theo cách riêng. Carton và giấy mềm đi, sụp thùng, mốc và mất chữ in. Gỗ pallet bị mốc, cong vênh, và gỗ ẩm trên 20% có thể nuôi nấm lây sang hàng (Palettes Europe).

Hậu quả khác nhau theo từng loại hàng:

• Kim loại và linh kiện: gỉ sét, oxy hóa bề mặt, thậm chí chập mạch.
• Dệt may và giày da: mốc, ố vàng, có mùi.
• Thực phẩm khô và bột: vón cục, mềm, hết giòn.
• Thuốc viên: hút ẩm và giảm hoạt tính, nên cần bao bì kiểm soát ẩm.

Khí hậu Việt Nam và khoảng cách với ngưỡng an toàn

Theo phân vùng khí hậu ICH, Việt Nam thuộc vùng IVb (nóng và rất ẩm), thử độ ổn định ở 30 °C và 75% RH. Đây cũng là lý do hướng dẫn GPP cho thuốc cho phép độ ẩm tới 75%.

Nhưng đó là mức tối đa chấp nhận được, còn nhiều loại hàng (điện tử, giấy, máy ảnh, carton) an toàn hơn nhiều ở 40 đến 60%. Môi trường tự nhiên mùa nồm vượt xa các mốc này, vì vậy chỉ “để nơi khô ráo” là không đủ, phải có biện pháp chủ động.

Kiểm soát độ ẩm trong kho và container

Có sáu việc nên làm cùng nhau. Thứ nhất là đặt gói hút ẩm trong thùng hoặc treo túi trong container, dùng cho hàng đóng thùng và hàng đi biển (xem gói hút ẩm ICD). Thứ hai là dùng pallet khô: pallet gỗ sấy đạt chuẩn hoặc pallet nhựa không hút ẩm cho hàng tiếp xúc sàn kho.

Thứ ba là quấn màng PE kín pallet để giảm hơi ẩm xâm nhập. Thứ tư là đo bằng ẩm kế và thông gió khi độ ẩm cao mà điểm sương cho phép. Thứ năm là kê hàng cao khỏi sàn, tránh cửa sổ nơi mưa hắt (SEC Warehouse), nhất là mùa nồm.

Thứ sáu là dùng máy hút ẩm cho kho kín ẩm kéo dài; MIA nêu tham khảo kho dưới 50 m² cần 10 đến 30 lít/ngày và kho 50 đến 150 m² cần 30 đến 70 lít/ngày.

Cách chống ẩm cho hàng đóng container đường biển

Hàng đi biển qua nhiều biến thiên nhiệt, độ ẩm trong container có thể vượt ngưỡng an toàn ngay cả khi hàng khô lúc đóng.

Giải pháp là kết hợp: đóng hàng khô (carton, pallet đạt độ ẩm), pallet đúng chuẩn, rồi chất hút ẩm dung lượng lớn như túi treo Hanging-C hoặc tấm Blanket-C. Tính liều xem bài cách dùng gói hút ẩm đúng, chọn loại xem bài các loại hạt hút ẩm.

Những lỗi hay gặp

Lỗi đầu tiên là tin vào cảm giác thay vì dùng ẩm kế.

Tiếp theo là đặt gói hút ẩm ở không gian hở, khiến gói hút cả phòng và đầy nhanh; đóng hàng khi chưa khô, vì pallet và thùng carton ẩm mang hơi nước vào container; bỏ qua pallet trong khi gỗ ẩm trên 20% có thể nuôi mốc; và chỉ chú ý nhiệt độ mà quên điểm sương, trong khi RH thay đổi rất nhanh khi nhiệt độ đổi.

Độ ẩm trong nhà và sức khỏe: xem bài độ ẩm trong nhà bao nhiêu là tốt. Chống ẩm mốc tủ quần áo, nhà ở: cách chống ẩm mốc trong nhà.

Câu hỏi thường gặp

Độ ẩm bao nhiêu là an toàn?

Trong nhà và kho kín: dưới 60% RH, lý tưởng 30 đến 50% (EPA). Điện tử, máy ảnh 40 đến 50%; giấy 45% (±10%); thuốc theo GPP không quá 75%. Mốc phát triển nhanh khi trên 65% kéo dài.

Độ ẩm bao nhiêu là cao?

Trên 60% là mức cần can thiệp theo EPA; trên 65 đến 70% nguy cơ mốc tăng mạnh.

Độ ẩm bao nhiêu thì nấm mốc phát triển?

Mốc phát triển nhanh khi RH trên khoảng 65 đến 70% kéo dài nhiều ngày; ở 45 đến 55% khả năng nảy mầm bào tử thấp hơn.

Độ ẩm bao nhiêu thì thùng carton bị mềm?

Từ 70 lên 90% RH, độ bền nén giảm khoảng 36 đến 40%; ở 90% RH còn khoảng 40% độ bền xếp chồng khi khô.

Độ ẩm kho thuốc bao nhiêu theo GPP?

Độ ẩm không quá 75% và nhiệt độ không quá 30 °C ở điều kiện nhiệt độ phòng, theo hướng dẫn tổng hợp về Thông tư 02/2018/TT-BYT.

Độ ẩm gỗ pallet bao nhiêu là đạt?

Gỗ pallet EPAL cần độ ẩm không quá 22% khi sản xuất, và dưới 20% để không nuôi nấm mốc.

Mưa container là gì?

Là hiện tượng hơi nước ngưng thành giọt trên vách container khi nhiệt độ vách xuống dưới điểm sương, nhỏ xuống hàng. Phòng bằng hàng khô và chất hút ẩm đủ liều.

Làm sao giảm độ ẩm trong kho?

Kết hợp ẩm kế, thông gió hợp lý, pallet và hàng khô, gói hút ẩm, màng PE, kê cao khỏi sàn và máy hút ẩm khi cần.

Liên hệ tư vấn gói hút ẩm ICD Việt Nam

Công ty TNHH Sản xuất Công nghiệp ICD Việt Nam

Miền Bắc: Tầng 3, Tòa nhà Thăng Long A1, Thôn Bầu, Xã Thiên Lộc, Hà Nội, 0983 797 186 / 090 345 9186 / 090 5859 186
Miền Nam: 551/212 Lê Văn Khương, Tân Thới Hiệp, Quận 12, TP.HCM, 098 6784 186

Email: sales@icdvietnam.com.vn
Zalo: Chat Zalo ngay

Nguồn tham khảo

• EPA, A brief guide to mold, moisture and your home
• Paperindex, How humidity changes corrugated box stack planning
• Palettes Europe, Pallet FAQ: EPAL, ISPM 15
• Nhà thuốc Long Châu, Nhiệt độ, độ ẩm nhà thuốc GPP
• Pharmaguideline, Climatic zones for stability studies (ICH vùng IVb)
• Beyond Photo Tips, Ideal humidity for camera storage
• NARA, Mold and mildew: prevention of microorganism growth
• Steamship Mutual, The problem of sweat

Bài viết liên quan